http://colchis.ucoz.org/ Tue, 05 Nov 2013 22:57:16 GMT uCoz Web-Service აფხაზეთში არის საინტერესო დასახელების ტოპონიმი მოქვი. ოჩამჩირის რაიონი. მრავალი მკვლევარი მუშაობს ამ ტოპონიმზე, მიუხედავად ამისა, ჯერ ტოპონიმის მართებული გაშიფვრა ვერ მოხერხდა. მოქვი არის სოფელი, ასევე მდინარე,სოფელში დგას მოქვის ტაძარი. ხუროთმოძღვრების ძეგლი – საკათედრო ტაძარი. ააგო აფხაზთა მეფე ლეონ III-მ (957–967). ტაძარი სამნავიანია, ტაძარს მდიდარი წიგნთსაცავი ჰქონია, რასაც გვიდასტურებს ჩვენს დრომდე მოღწეული ხელნაწერები.საყოველთაოდ ცნობილია მოქვის სახარება. როგორც თავიდან აღვნიშნეთ, ტოპონიმის მართებული და დამამტკიცებელი ახსნა არ გვაქვს. ყოველი მეცნიერი ცდილობს სათავისოდ გამოიყენოს ესა თუ ის ახსნა. ოჩამჩირის რაიონია და ყველანაირად უკავშირდება ის სამეგრელოს, ამას აქაური, უამრავი ტოპონიმი გვიდასტურებს,მკვლევარები კარგს იზამენ, თუ ტოპონიმს კარგად დააკვირდებიან ,მიხვდებიან, რომ მისი ამოკითხვა არც თუ ისე ძნელია. აუცილებლად უნდა გაითვალისწინონ მეგრული ენის მონაცემები, რადგან ჩვენი აზრით, ტოპონიმი მეგრულია. დღეს საქართველოში ტენდენცია სულ სხვაა, გეგმაზომიერად ცდილობენ მეცნიერები მეგრულ-ზან... აფხაზეთში არის საინტერესო დასახელების ტოპონიმი მოქვი. ოჩამჩირის რაიონი. მრავალი მკვლევარი მუშაობს ამ ტოპონიმზე, მიუხედავად ამისა, ჯერ ტოპონიმის მართებული გაშიფვრა ვერ მოხერხდა. მოქვი არის სოფელი, ასევე მდინარე,სოფელში დგას მოქვის ტაძარი. ხუროთმოძღვრების ძეგლი – საკათედრო ტაძარი. ააგო აფხაზთა მეფე ლეონ III-მ (957–967). ტაძარი სამნავიანია, ტაძარს მდიდარი წიგნთსაცავი ჰქონია, რასაც გვიდასტურებს ჩვენს დრომდე მოღწეული ხელნაწერები.საყოველთაოდ ცნობილია მოქვის სახარება. როგორც თავიდან აღვნიშნეთ, ტოპონიმის მართებული და დამამტკიცებელი ახსნა არ გვაქვს. ყოველი მეცნიერი ცდილობს სათავისოდ გამოიყენოს ესა თუ ის ახსნა. ოჩამჩირის რაიონია და ყველანაირად უკავშირდება ის სამეგრელოს, ამას აქაური, უამრავი ტოპონიმი გვიდასტურებს,მკვლევარები კარგს იზამენ, თუ ტოპონიმს კარგად დააკვირდებიან ,მიხვდებიან, რომ მისი ამოკითხვა არც თუ ისე ძნელია. აუცილებლად უნდა გაითვალისწინონ მეგრული ენის მონაცემები, რადგან ჩვენი აზრით, ტოპონიმი მეგრულია. დღეს საქართველოში ტენდენცია სულ სხვაა, გეგმაზომიერად ცდილობენ მეცნიერები მეგრულ-ზანურ ტოპონიმებს თავი აარიდონ, ან ისინი აუცილებლად უცხოურ ნასესხობად გაასაღონ., ან კიდევ, მეგრული ტოპონიმები სვანიზმებად წარმოგვიჩინონ. ასეთი მაგალითები უამრავია, რაც ხდება, როგორც მიზანმიმართულად, წმინდა პოლიტიკური თვალსაზრისით.. მოქვი სვანურ ტოპონიმად მიაჩნია ბატონ ზურაბ ჭუმბურიძეს, რაც ჩვენი აზრით, მცდარი მოსაზრებაა. მთავარია, დავადგინოთ ჭეშმარიტება, არავის ახირება არ უნდა იყოს, ტოპონიმი მაინცდამაინც მეგრული იქნება ის თუ სვანური. ხელოვნურად არ უნდა ცხადდებოდეს ესა თუ ის ტოპონიმი, რომელიმეს კუთვნილებად. უშუალოდ გადავიდეთ მსჯელობაზე, რატომ თვლის მეცნიერი ზურაბ ჭუმბურიძე მოქვს სვანურ ტოპონიმად?. ენათმეცნიერი გვეუბნება, რომ მას კავშირი აქვს სვანური სახელის ფუძესთან მოქუ („თივის ბულული“) - იქვე დასძენს, რომ სვანურში დაცულია ამ ფუძისგან შემდგარი ზმნაც ლიმქუე („დაბულულება“).ეს ფუძე სვანურიდან გავრცელდა რაჭულსა და ლეჩხუმურშიცო. ლეჩხუმურში, მ.ალავიძის განმარტებით, მექვი არის „ბულული, თივის პატარა გროვა, მონათიბში დროებით (დაზვინვამდე) დადგმული“, დამექვა - მექვების დადგმა მონათიბში. (შდრ. სვანური „ლიმქვე“; „მექობს - ბაქიობს, იკვეხის, ტრაბახობს“). რაჭულში ეს სიტყვა დასტურდება ნექვ-ის ფორმით და ნიშნავს „ნაწილ-ნაწილ აგროვებულ თივას, ზვინის დასადგმელად“ (ვუკოლ ბერიძე, „სიტყვის კონა იმერულ და რაჭულ თქმათა“). იქვე აგრძელებს მკვლევარი, რომ ამ ფუძისგან მივიღეთო რაჭის ცნობილი სოფლის სახელ წოდებაც მექვენა.საერთოდ, თივის აღმნიშვნელი ფუძის გამოყენება ტოპონიმებად ქართველურ ენებში ცნობილ ფაქტად მიაჩნია ზურაბ ჭუმბურიძეს,მაგ ის ამბობს, (თივი - სოფელი ყვარლის რაიონში, ჰაწუალ - ადგილის სახელი სვანეთში; ჰაწილ თივის, ან ჩალის ზვინს ნიშნავსო სვანურად). ის რომ მსგავსი სახელები,კერძოდ, თივის დასახელებისა, რომ არის სახელწოდებად გამოყენებული, აქ ჩვენც დავეთანხმებით მკვლევარს, მაგრამ რამდენად სწორია ის და მართებულია მოქვთან მიმართებაში? აქ გვაქვს კითხვები და ჩვენეული მყარი არგუმენტებიც. თავად ზურაბ ჭუმბურიძის სასახელოდ უნდა ითქვას, რომ მან თავისი მოსაზრება გარკვეული კითხვის ნიშნის ქვეშ დატოვა. და დასძინა:,,ამრიგად, მოქვი „თივას“, „თივის ბულულს“ ნიშნავს, ოღონდ გასარკვევია, ეს ტოპონიმი აფხაზეთის ტრიტორიაზე სვანიზმია, თუ ეს სიტყვა სხვა ქართველურ ენებშიც (კერძოდ, მეგრულში) არის სადმე შემონახული." აქ გვაქვს სწორედ ჩვენ საკამათო. დიახ, არის მეგრულში იდენტური სიტყვა, ამიტომ საფუძველი ეცლება ამ ტოპონიმის სვანიზმად გამოცხადებას. საერთოდ უნდა ითქვას, რომ ქართულ ენათმეცნიერებაში შეინიშნებიან საკმაო რაოდენობის მეცნიერები, რომელნიც ვერ ფლობენ მეგრულ და სვანურ ენებს, ან ძალიან სუსტად, ყურმოკრულის დონეზე. ასე კი ლინგვისტიკა წინ ვერ წავა. ქართველი მეცნიერი, რომელიც ვერ ფლობს სვანურს და მეგრულ ენებს, ჩვენს პროტო ენებს, ასეთმა მეცნიერმა ხელი არ უნდა მიჰყოს ქართული სიტყვების, ტოპონიმების კვლევის საქმეს, რადგან მისი დასკვნა ყოველთვის ტენდენციური და უზუსტო იქნება. ამ ორი ენის გარეშე, ჩვენ ქართული წარმომავლობის სიტყვებს სრული სისწორით ვერ ავხსნით. ამიტომაც კატასტროფული მდგომარეობა გვაქვს ამ თვალსაზრისით. განსაკუთრებით სახეზეა, მეგრული ენის ცოდნის დაბალი დონე, რის გამოც მეგრული ტოპონიმები ფაქტობრივად ჰაერში გვრჩება. გადავიდეთ უშუალოდ ტოპონიმის ახსნაზე. მეგრულ ენაში გვაქვს პირდაპირ სიტყვა მოქვი. რაც რიყიან ქვას ნიშნავს,მო-ქილ-ი კი დაფქვილს. მოქუ-მოქვი ასეთი ცვლილება შეიძლებოდა თავიდან განეცადა ტოპონიმს.სოფლის ეს სახელწოდება კონტექსტშიც ჯდება. ჭუმბურიძეს თუ დავეყრდნობით, თივის ბულული სოფლისთვის მისაღებია, მაგრამ მდინარეც ხომ გვაქვს ამავე სახელწოდების? მდინარეშიც თივა და ბულული ხომ ვერ იქნება?.არ არის ეს ლოგიკური.მდინარეში ქვაა, რაც სემანტიკაშიც ექცევა. ამიტომ მოქვის სვანიზმად გამოცხადებას არ აქვს მყარი არგუმენტი. ჩვენი მოსაზრების სამტკიცებლად მოვიძიეთ, არსებობდა თუ არა ამ ტოპონიმზე რამე მეგრულ ლექსიკონებში. უშდეგად არ გავრჯილვართ. ოთარ ქაჯაიას ლექსიკონშიც მივაგენით ამ სიტყვას და ალიო ქობალიასთანაც. (მოქუარ-ი მოქუარ-ი (მოქუარს) მოქველი. შდრ. მოქვი (სოფელია).ოთარ ქაჯაია,,მეგრული ლექსიკონი") თავდაპირველი ფორმა ჩანს, რომ უ ყოფილა. მოქუ-არი. ეს კი ალიო ქობალიასთან:,,მოქვი რიყიანი, ქვით მოფენილი; მოფქული, ფქვილით მოფენილი; ჩქერალი. . მოქვილი რიყიანი, ,, ალიო ქობალია,,მეგრული ლექსიკონი" ) ეს ყოველივე გვიდასტურებს იმას, რომ მოქვი მეგრული ტოპონიმია. და ნიშნავს რიყიან ადგილს,ქვიან ადგილს. მო- ზმნისწინის ფუნქციას ასრულებს, ქუა კი ქვაა, ვ- შემდეგ უჩნდება ტოპონიმს. რიყის ქვით მოკენჭილია შარა ანუ წვრილია, დაფქულიცაა, დანაწევრებული.მოქილი-მეგრულად. ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, ოჩამჩირის ეს ტოპონიმი მეგრულია. მას შეხება არ გააჩნია სვანურთან,. თივის ბულულთან. პატარა რიყის ქვით მოფენილი სოფელი. ესაა ამ ტოპონიმის რეალური სახე. https://colchis.ucoz.org/news/zaal_jalaghonia_sopel_mokvis_et'imologiisatvis_quot/2013-11-06-34 ოდორია https://colchis.ucoz.org/news/zaal_jalaghonia_sopel_mokvis_et'imologiisatvis_quot/2013-11-06-34 Tue, 05 Nov 2013 22:57:16 GMT ,ვით დედა-მტკვართან ჭოროხს და ენგურს, <br /> რიონს და ტეხურს, იორს და არაგვს, <br /> აგრეთვე ენას, - ქართულთან მეგრულს, <br /> ხმის ამოიღოს უფლება არ აქვს... <br /> თქვენ დუშმანს სიტყვა უქციეთ საქმედ, <br /> თქვენ სხვა აღძარით თქვენ მარტივ გლეხში; <br /> ვაი სირცხვილო, რუსთველი თარგმნეთ, - <br /> მიჯღარკ-მოჯღარკეთ ქართული ლექსი" <br /><br /> მურმან ლებანიძე <br /><br /> „ვაი, შური საყვარელი, <br /> ღურა მუში მამარდა რე: <br /> რინაშ ნება ქორდასნი <br /> ქიანა მუში მაფართა რე“. <br /> „ხალხური“ <br /><br /> „ვაი სულო, საყვარელო, <br /> სიკვდილი რაოდენ მადლია, <br /> ყოფნის ნება რომ იყოს, <br /> ქვეყანა რაოდენ ფართოა“ <br /><br /> ძველი და უძველესი აღმოსავლური ტექსტები: ინდური, ტიბეტური, ჩინური, იაპონური ასე იშიფრება და ასე იშიფრებოდა მუდამ, მაგრამ შენგან განსხვავებით, არავის არასოდეს არ უთქვამს, ისინი გადავყაროთო. <br /> XX საუკუნის ადამიანები, თავიანთი საქმეების სხვებზე უკეთესად მცოდნენი, ერთმანეთს შენობით მიმართავდნენ და მეც, მოწყალეო ხელმწიფევ, მომეცი ნება მოგმართო შენობით და არა თქვ... ,ვით დედა-მტკვართან ჭოროხს და ენგურს, <br /> რიონს და ტეხურს, იორს და არაგვს, <br /> აგრეთვე ენას, - ქართულთან მეგრულს, <br /> ხმის ამოიღოს უფლება არ აქვს... <br /> თქვენ დუშმანს სიტყვა უქციეთ საქმედ, <br /> თქვენ სხვა აღძარით თქვენ მარტივ გლეხში; <br /> ვაი სირცხვილო, რუსთველი თარგმნეთ, - <br /> მიჯღარკ-მოჯღარკეთ ქართული ლექსი" <br /><br /> მურმან ლებანიძე <br /><br /> „ვაი, შური საყვარელი, <br /> ღურა მუში მამარდა რე: <br /> რინაშ ნება ქორდასნი <br /> ქიანა მუში მაფართა რე“. <br /> „ხალხური“ <br /><br /> „ვაი სულო, საყვარელო, <br /> სიკვდილი რაოდენ მადლია, <br /> ყოფნის ნება რომ იყოს, <br /> ქვეყანა რაოდენ ფართოა“ <br /><br /> ძველი და უძველესი აღმოსავლური ტექსტები: ინდური, ტიბეტური, ჩინური, იაპონური ასე იშიფრება და ასე იშიფრებოდა მუდამ, მაგრამ შენგან განსხვავებით, არავის არასოდეს არ უთქვამს, ისინი გადავყაროთო. <br /> XX საუკუნის ადამიანები, თავიანთი საქმეების სხვებზე უკეთესად მცოდნენი, ერთმანეთს შენობით მიმართავდნენ და მეც, მოწყალეო ხელმწიფევ, მომეცი ნება მოგმართო შენობით და არა თქვენობით. <br /> ამ ლექსში, ზემოთ მოყვანილ ოთხ სტრიქონში, საკაცობრიო ტკივილია გადმოცემული. ჩემთვის ყველა ენა ძვირფასია, რომლითაც ადამიანის სანუკვარი ფიქრი და განცდა გამოითქმება, გამოიხატება. ისე ამ კატრენს არც კეთილხმოვანება აკლია და არც რითმა. თუ არ მიწყენ, დავძენ იმასაც, რომ მასთან შედარებით ბევრი თანამედროვე პოეტის ლექსი მართლაც „მიჯღარკულ–მოჯღარკულია“, მაგრამ ამის შესახებ სხვა დროს... <br /> აქ კი ერთი რამ უნდა განვაცხადო მთელი პასუხისმგებლობით: მეგრულს დღეს მსოფლიოში არსებული ვერც ერთი ენა ვერ შეედრება ლექსიკური მრავალფეროვნებითა და მისტიკური შინაარსის მომცველობით. ასე, რომ ის არავის სასაცილო და საღინცილო არ არის. გვიჯობს მივხედოთ იმას, ტვინი აზროვნებისათვის რომ არ გვივარგა, ისე გამოგვილაყეს იგი კომუნისტებმა ცრუ იდეებითა და განუხორციელებელი მიზნებით. დიახ, გვიჯობს მივხედოთ ამას, მოვაქციოთ იგი უკომპრომისო თვითკონტროლის ქვეშ და როგორმე მივაჩვიოთ ნორმალურ ფიქრსა და განსჯას, აზროვნებას. <br /> ახლა კი სხვათა ნააზრევსაც გადავავლოთ თვალი, ისინიც შენნაირად ფიქრობდნენ ნეტა? მივმართოთ აკაკი წერეთელს: “მეგრული დღეს სალაროა ნამდვილი ქართული სიტყვებისა. აღმოსავლეთ საქართველოს დაჰკარგვია ნამდვილად ქართული სიტყვები, მათ ნაცვლად თათრულ-სომხური-სპარსული შემოუღია, რომელიც ქართველის ყურს ცუდად ეჩხირება და გულსა სწყენს. <br /> მეგრულ ენაში კი შემონახულან ობოლ მარგალიტებად ის ძველი სიტყვები, ჩვენ ვურჩევთ ჩვენს მწიგნობრებს მეტი ყურადღება მიაქციონ მეგრულს, რომ იქიდან ამოკრეფილი სიტყვებით შეივსონ დღეს მათი შელახული ქართული ლექსიკონი”. <br /> ეს კი იმ პოეტის უბის წიგნაკიდან არის ამოწერილი, რომელი პოეტიც შენ ძალიან გიყვარს: „ავტობუსში ბევრია შავებში ჩაცმული მეგრელები, მეგრელი ქალები და მათ ძლიერ შვენით მგლოვიარება.... დიდებულია მეგრელის ზრდილობა! კიდევ უფრო საინტერესოა – როცა ისინი ერთმანეთში საუბრობენ. გახსენდება მამია გურიელის სიტყვები: „და ტკბილის ენით– მეგრულით უყვარს ჩემი გაჯავრება“. <br /> იცი ვინ არის ამ სიტყვების ავტორი? გალაკტიონია, ჩვენი გალაკტიონი! <br /> ხედავ, ორი გენიოსი მიდგას გვერდით, აკაკი და გალაკტიონი! ორი კი არა სამი! მამია გურიელს რას უწუნებ?! მან ხომ თავისი დიდებული ლექსით– „ადამიანი“ ერთწამიერად მაინც ჩაუქროლა და გამოჰკრა ფრთა გენიალობას და ეს სამი ძლიერი სული სიტყვისა, როცა დამცველად მიდგას, ერთ მურმან ლებანიძეს არც უნდა გაგქცე პასუხი, ერთი უხეირო ნალექსარის გამო... სიმართლე რომ გითხრა, სხვა დროს ასეთი რამ არც მომივიდოდა აზრად, რადგანაც სხვა დროს იგი არც გამახარებდა და არც გამანაწყენებდა, მაგრამ... და სწორედ ეს მაგრამ არის მთავარი! <br /> დღეს ბევრი, ძალიან ბევრი ქართველი აკეთებს იმას, რაც საქართველოსათვის, ქართველი ერისათვის მტერს უნდა! ეს უვიცობა კი არ არის, უვიცობაზე უარესი– სიბიჩვერეა! <br /> რაც შეეხება ედუარდ შევარდნაძეს და ედუარდის მიმდევრებს, ისინი ყველა ერთად და ცალ–ცალკე, მაინც და მაინც იმ საქმიანობისათვის არიან თავდადებულნი, რაც რუსეთს აქვს დაგეგმილი საქართველოს წინააღმდეგ... დაგეგმილი კი, არც მეტი არც ნაკლები, – საქართველოს სრული დაქუცმაცება და ქართველი ერის ფიზიკური განადგურებაა... სადღეისო ამოცანა კი ასეთია: როგორც ადრე სამაჩაბლო და აფხაზეთი, ახლა სამეგრელო უნდა ჩამოაჭრან საქართველოს. <br /> ვინც ამას ვერ ამჩნევს, ის ან პოლიტიკური დალტონიზმითაა დაავადებული, ანდა ყალბი და უგლიმი პროლეტარული ინტერნაციონალიზმის ლიბრი აქვს გადაკრული გონების თვალზე... ხოლო კაცობრიობისათვის არც ერთ იდეას არ მოუტანია, იმოდენა ზიანი, რამდენიც პროლეტარიატის მარქსისტულმა იდეამ მოუტანა. ეს იყო პირდაპირი მოდერნიზაცია უკვე მოძველებული „დაჰყავი და იბატონესი“! ოღონდ „იბატონეს“ ნაცვლად ჩასმული იყო: „დაჰყავი და აითვისე“! ეს კი თავის მხრივ პირდაპირ მისწრება იყო მსოფლიოს დაპყრობის იდეით ისე ერთიანად გაჟღენთილი ერისათვის, როგორიცაა რუსი ერი; რუსეთისათვის სრულიად არასაკმარისია ბატონობა, აუცილებელია დაპყრობა და ასიმილაცია, ამიტომაც აიტაცა რუსეთის ინტელიგენციამ ეს იდეა თავის დროზე და ამ ინტელიგენციის ნაშიერია, რუსული კომუნისტურ–ბოლშევიკური სისტემა, რომელმაც გამოიწვია მეორე მსოფლიო ომი, ომი, რომელშიაც შენც მონაწილეობდი. <br /> ასეა საქმე და შენ მაინც და მაინც, ახლა მოგინდა მეგრული ენისა და აგრეთვე სულის, ვინაიდან ენა სულია ხალხისა, გატრიზავება. მიზეზად კი დაიდევ ის, რომ ორმოცი თუ ორმოცდაათი წლის წინათ, მავანმა ხალხური სიტყვიერების დონეზე „ვეფხისტყაოსანი“ თარგმნა მეგრულად. <br /> პირადად მე ოთხი ათეულ წელზე მეტია, რაც ადამიანთა სახეებს კი არ ვუმზერ, არამედ შინაარსს უმზერ ამ სახეებისას. ასევე დიდიხანია, რაც ნაწერებს კი არ ვკითხულობ, არამედ ვაყურადებ ადამიანის სულის იმ ხვეულებს, სადაც ეს სიტყვები აღიძრნენ და შენც კარგს იზამ, თუ ღრმად დაუკვირდები საკუთარი ფსიქიკის იმ შრეებს, საიდანაც ამ ლექსის სიტყვები გაჩნდნენ... წვრთნა უნდა, წვრთნა იმ ნერვებს, რომელთა ვიბრაციამაც გამოსცა ეს შინაარსი. წვრთნა კი ყოველ ასაკში შეიძლება, თუ ცნობიერების ნათელს მივასხივებთ, ჯერ კიდევ ერთობ მცირედ განათებულ, ან სრულიად გაუნათებელ მირიადზე მირიად უჯრედსა და ქსოვილს, რითაც თითოეული ჩვენთაგანის შინაარსებაა მოქსოვილი. <br /> ერთი ქართველი ფიზიოლოგი წერდა: „დღეს მსოფლიოში 12 მილიარდი კილოგრამი თავის ტვინი მუშაობსო ყოველდღიურად“ რათქმაუნდა, იგულისხმებოდა ადამიანის თავის ტვინი. <br /> ეს როცა წავიკითხე, მე მაშინ ასე თუ ისე ვიცნობდი ამ საუკუნის კაცობრიობის მოწინავეთა თავის ტვინის ნამუშევარ–ნამოქმედართ... მაგრამ მაინც გამიელვა ფიქრმა: ამათ შორის ხუთი მილიონი ქართველიცაა– მეთქი და გამიხარდა... <br /> მერე და მერე, როცა ავცმუკდით, ავცუნდრუკდით, ავკუნტრუშდით ათასნაირად... კომუნისტურ–კომკავშირულ–უშკომური ბზიკებშემჯდარნი– ასორმოცდაათ პარტიაში განვიბნიეთ და სამასი სხვა და სხვა დასახელების გაზეთებში მიმოვიფანტეთ, –ეს ჩემი საამაყო ხუთი მილიონი კილოგრამი ცოცხალი თავის ტვინი უთავისქალებოდ შემრჩა ხელში და მასში მიმდინარე პროცესები ბროუნის ცდების შედეგებს დაემსგავსა, რომელიც ადუღებულ წყალში მოლეკულების მოძრაობის წესრიგს იკვლევდა, –ცდების შედეგებს, რომლებსაც ალბერტ აინშტეინმა „ქაჯების როკვა“ უწოდა. <br /> მერე ყველაფერი თავდაყირა დავაყენეთ: სამაჩაბლო და აფხაზეთი რუსეთს ჩავაბარეთ, სამეგრელო ხუთჯერ გავასწორეთ მიწასთან! მურვან ყრუს აქეთ არავის ჩაუდენია სამეგრელოში ის, რაც „მხედრიონმა“ და ე.წ. „გვარდიამ „ გააკეთა. <br /> ქართველი პოლიტიკოსები თავსაც იტყუებენ და ატყუებენ იმათაც, რომელთა ცოდნაც არ ცოდნას უდრის, თორემ მცოდნეს ისინი ვერ მოატყუებენ. <br /> სამეგრელო და მეგრელები, სამ ცეცხლს შუა მოაქციეს: პირველი ცეცხლი რუსებმა შეუგზნეს, მეორე ქართლელებმა ე.წ. ,,იბერიელებმა“ და მესამე –აფხაზებმა და აფხაზეთის მხარეს მებრძოლმა ძალებმა. <br /> პირველი და მთავარი ცეცხლი, მაინც მოსკოვიდან მოვიდა: მეგრელები სამაგალითოდ უნდა დასჯილიყვნენ! რატომ? მოსკოვმა ვერ იპოვა სამეგრელოში კაცი, რომელიც იმ როლის შესრულებას იკისრებდა, რაც აფხაზეთში ითავა არძინბამ. ასეთ კაცს ისინი სამოცდაათიანი წლების დასაწყისიდან ეძებდნენ სანთლით. ამ წერილის ავტორთანაც იყვნენ: მან ისინი ბინიდან გამოყარა... წერილიც მიადევნა, რომლის შინაარსი ამ ერთი წინადადების გარშემო იყრიდა თავს: „როგორ?! თქვენ გინდათ ორიათასი წლის განმავლობაში ნაწამებ და ნაოხებ, ერსა და ქვეყანას ხერხემლის მალები გამოაცალოთ“?! ალბათ სხვებმაც ასე უკუაგდეს მათი ვერაგული წინადადება: „ახლა ესენი ისეთ კაცს ეძებენ, რომელსაც მეგრელები დაუჯერებენ და გაჰყვებიან... ეს კაცი შეიძლება ციხეშიაც მოხვდეს, მაგრამ მას იმხელა დიდი პიროვნება დაიცავს საქართველოში, რომ თვითონ ის და ყველა მისიანი დაზღვეულნი იქნებიან, როგორც სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის მხრივ, ისე მატერიალურადაც“. <br /> დიახ, პირველი ცეცხლი რუსეთმა შეუნთო სამეგრელოს: „ისინი სანიმუშოდ უნდა დაისაჯონ, რადგანაც მათ არ სურთ ის, რაც აფხაზებმა უკვე 1954 წლიდან დაიგემოვნეს“. <br /> ასეთი იყო მოსკოვის უხმო ხმა, უსიტყვო სიტყვა პოლიტიკური... <br /> დასჯის ხერხები და მეთოდები კი მას უთვალავი ჰქონდა: ძველი და უძველესი, ახალი და უახლესი, ყველა დროისა და ხალხისა და ამას მიმატებული თავისი, საკუთარი: კომუნისტურ–ბოლშევიკური –! ყოველი მეცნიერული აღმოჩენა: სამედიცინო, ფსიქიატრიული თუ ფსიქოლოგიური, ფიზიკური თუ ქიმიური, ბიოლოგიური თუ ფიზიოლოგიური, სოციალ–ეკონომიკური თუ პოლიტიკურ–კომფლიქტოლოგიური სადამსჯელოდ იყო შესწავლილი, გამოწვლილული... <br /> ვინაიდან იბერიული და კოლხური მოდგმის გაერთიანების შედეგად შეიქმნა „საქართველოს“ და „ქართველის“ ცნება, – აუცილებელი იყო მათი ურთიერთ დაპირისპირებაც. <br /> მეორე ცეცხლი მეგრელებს საქართველოს ყველა კუთხიდან და თვით სამეგრელოდან გამოსულმა კუთხურ–პროვინციული ჭაობის ლამითა და ლეყეპოთი გაზრდილმა ლოქოებმა შეუნთეს... <br /> დიახ, ისინი არც ერთი არ იყვნენ ქართველები! ისინი იყვნენ მეგრელები, გურულები, იმერლები, ქართლელები, კახელები და სხვანი და სხვანი, კუთხურ–პროვინციული შხამით გაჟღენთილნი... <br /> აბა, ქართველი, ჭეშმარიტი ქართველი, „სულის სინათლითა და აზრის სიღრმით“, ცნობიერების ძალისხმევით ამაღლებული კუთხურობიდან საერთო ქართველობის დონემდე, ის სამეგრელოს არასოდეს დაარბევდა, მამის თვალწინ ქალიშვილს გაუპატიურებას არ დაუპირებდა... <br /> აქ მე ძალიან მიჭირს თავის შეკავება, ეს ჩემს რაიონში მოხდა: კომუნისტების მიერ აღზრდილმა არამზადებმა და არარაობებმა მამის თვალწინ უწლოვან გოგონას მოუნდომეს გაუპატიურება, რათქმაუნდა, უიარაღო მამამ ერთ ავტომატიან ბრიყვს მოუგრიხა კისერი და ავტომატი უნდა ეხელთა, მაგრამ ამ დროს მეორემ გვერდიდან დააყარა ტყვიების ჯერი, მამა ჩაიკეცა და გათავდა... მერე კიდევ ეძებდნენ იმ გოგონას, რომელმაც მიმალვა მოასწრო. <br /> ახლა კი უნდა გაჩუმდეთ ყველა!... <br /> ვიცი, ედუარდ შევარდნაძე მაინც არ გაჩუმდება, რადგანაც მას პოლიტიკა დღესაც სიცრუისა და ცბიერების ხელოვნება ჰგონია, ხოლო ვისაც 1944 წლის 16 ივლისის შემდეგ პოლიტიკა მათემატიკასავით უზუსტეს მეცნიერებად არ მიაჩნია და კიდევ რაღაცის ხელოვნება ჰგონია, ის თანამედროვე მსოფლიოს კარგად არ იცნობს, ვინც არ უნდა იყოს იგი– ქართველი, რუსი, ინგლისელი, გერმანელი, ფრანგი, ამერიკელი... აღმოსავლეთელი თუ დასავლეთელი... <br /> და სწორედ დროს ჩამორჩენილი კაცობრიობის ბორალია დღევანდელი პოლიტიკური ბორიალი. <br /> ასეთ პოლიტიკას მესვეური ჰგონია თავისი თავი და არა მსახური. <br /> მას ხალხის, თუნდაც საკუთარი ერის, თავი სიბრიყვისა და სიჩლუნგის სადგური ჰგონია და ამ ჭრილში მამის თვალწინ ქალიშვილის გაუპატიურება, ისეთივე დაკვეთა შეიძლება იყოს, როგორც სამაჩაბლოში აკვნის ბავშვის ჩაცხრილვა აკვანშივე ტყვიით და ახალგაზრდა კაცის მოჭრილი თავით ფეხბურთის თამაში გაგრის სტადიონზე. <br /> ჭეშმარიტ ქართველს რა სჭირდა 150 საპარტიო და 300 საგაზეთო? პროვინციული უვიცობა და მდარე ემოციური აფუებულობა იმალავს თავის თავს ამ პარტიებსა და გაზეთებში, პროექტებსა და გეგმებში, ფელეტონებსა და კროსვორდებში, ანეკდოტებსა და ღიმილ–ღინცილში. <br /> ჭეშმარიტი ქართველი არასოდეს არ დასვამდა საკითხს ასე: ჯერ დემოკრატია და მერე დამოუკიდებლობა! ჭეშმარიტ ქართველს არასოდეს არ აერეოდა ერთმანეთში ეროვნული და სოციოლოგიური საკითხები ისე, როგორც ეს ჩვენმა ფილოსოფოსებმა მოისიბრძნეს 1990–1991 წლებიდანვე. <br /> ჭეშმარიტი ქართველი არასოდეს მოატყუებს საკუთარ ერს! <br /> ჭეშმარიტ ქართველს გამორჩეულად უყვარს საქართველო და არა ერთი რომელიმე კუთხე მისი... კორიდაზე გამოსაყვან ხარივით ბნელში გაზრდილთა ნამღერია ესეც: ,,ქართლ-კახეთი, იმერეთი, გურია და რაჭა, ყველა ჩემი სამშობლოა სამეგრელოს გარდა“ ეს ,,რაჭა“ და ,,გარდა“ არ არის რითმა და თუ სამომავლოდ კიდევ დაგჭირდათ ეს ლექსი ,,გარდას“ ნაცვლად ,,კნაჭა“ მივურითმოთ. ამ ერთ სტრიქონს მე შეგეწევით. აი ასე ,,ქართლ-კახეთი, იმერეთი, გურია და რაჭა, ყველა ჩემი სამშობლოა... მე ტვინი მაქვს კნაჭა“ კომუნისტურ-ბოლშევიკურმა სიბნელემ და კუთხურობამ მართლაც კნაჭა ტვინებით გაავსო საქართველო. <br /> აბა რას ერჩით ამ უწყინარ ლექსს?! ჯერ იყო და შენ ჩაეკინკლავე მას წავწვდი და ძირფესვიანად მოვთხარეო: თურმე არ თუ ვერ მოგითხრია, რადგანაც სამეგრელო შენად არ მიგაჩნია. შენი ლექსის მეორე სტროფის შემდეგ ეს სტროფი უგერგილო დიპლომატიაა,სხვა არაფერი. მეორე და რისი მომთხრელი ხარ, თუ ძმა ხარ?! სამორინეს კარებთან სარეველა, რომ დაგხვდეს, როგორც ნომერ პირველი პოეტი, საჩვენებელ თითს გაიშვერ წინ და გასცემ განკარგულებას, მოიყვანეთ მუშები, მოათხრევინეთ და გასამრჯელო გადაუხადეთო... და სწრაფად შინ შერგავ თავს. <br /> იცი, იქ სამეგრელოში, ამ სტროფს უბირი ხალხი მღეროდა. შენ კი პოეტი ხარ და შენი ლექსი ამაზე უარესია, უფრო შხამიანია...და საერთოდ იქ, სადაც ღვარძლია, პოეზიას რა უნდა! სადაც პოეზიაა, იქ ღვარძლი და მყრალბალახა არ ხარობს, მაგრამ ამაზე სხვა დროს. ახლა მოვრჩეთ ბარემ ამ სამი ცეცხლის ამბავს. <br /> მესამე ცეცხლი მეგრელებს თვით აფხაზებმა და აფხაზეთის მხარეს მებრძოლმა ძალებმა შეუნთეს. რატომ?! თქვენ რომ არ ქართველობდეთ, ჩვენ აქ, აფხაზეთში, არავითარი პრობლემა არ გვექნებოდაო. გაიგონე,მურმან, დაინახე თუ როგორია საქმის ნამდვილი ვითარება! <br /> მდინარე კოდორთან გზის გადაკეტვა და დევნილთა სვანეთის მთების გადავლით გამოყვანაც შეთანხმებული ნაბიჯი იყო. ვინც გადაურჩა იმ წამების გზას, ისინი ახლა ზამთარ-ზაფხულ, ხან ნაწვიმარი წყლითა და ხან კი ოფლით გაღვარულნი აქ თბილისში, ქუჩა-ქუჩა დაწანწალებენ და მიკნავლებული ხმით თავაზობენ მყიდველებს : ,,ხაჭაპური“! ,,ხაჭაპური“! ,,ხაჭაპური“! ,,პური“! ,,პური“ ,,კარენნი“ თბილისელები კი ამბობენ ,,ჯიშამოსაწყვეტები ხართო, ,,თქვენი ჯიში და ჯილაგი ამოწყდესო“, ეს აქ დაბლა- ქუჩაში თქვენ კი კი იქ მაღლა, პოეზიის ოლიმპზე შხამსა და ცოფს ანთხევთ, იღვარძლებით და იღვარძლებით. დღეს, ახლა, სამი, ხუთი ან ათი მილიონი სამხრეთაფრიკელი, რომ ჩამოვიდეს მოსკოვში და განაცხადოს ყველამ ერთად... ჩვენ რუსები ვართო, მათ გულში ჩაიკრავს მთელი რუსეთი. თქვენ კი რა გემართებათ? ორიათას წელზე მეტია, რაც მეგრელი ხმის ჩახლეჩამდე გაჰკივის მე ქართველი ვარ, ვენაცვალე ჩემს საქართველოსო! თქვენ კი ეღინცილებით და ექილიკებით უგლარგაჯულად. მთელი ამ რუსულ-კომუნისტურ-ბოლშევიკურ ეპოქაში ნელი შხამივით მოქმედებდა ქართველთა ასე დაკნინებისა და გაკუთხურების, ერის ფოლკლორიზაციისა და ტვინგამობნელების ვერაგულად შემოპარებული გეგმები. სამოცდაცხრა წლის კაცი ვარ ახლა და შემჭამა ამ ,,მეგრელი“ ,,მეგრელის“ ყმუილმა ყოველ ნაბიჯზე. <br /> ეს იყო ამ სამი ათეული წლის წინათ. დანჯღრეული ავტობუსი მიჯაყჯაყებს ერთ-ერთ გარეუბანში, სამი თუ ოთხი უსუარი გამორბის მისკენ. მძღოლს გავძახე ბავშვები გამორბიან, გაუჩერე მეთქი. გააჩერა და კარებიც გააღო. ბავშვები ჩემთვის მთელი სიცოცხლეა, ვზივარ და გაღიმებული შევცქერი მათ. ამოვიდნენ უკანა კარიდან ერთმანეთის მიყოლებით და გამოუყვნენ დორებს შუა გასასვლელს. მეწინავეს ეუბნება მიმყოლი. გადადი უფრო წინ, შე დედალო შენა! წინმიმავალი უბღვერს:ვინაა დედალი,შე მეგრელო! ,,ახლა ეს ეყინჩება:- მეგრელი შენა ხარ მე კი არა.!“ <br /> გავშრი,გავქვავდი, შემადნა სახეზე ეს სიამის ღიმილი. <br /> უფრო ადრე, სასურსათო მაღაზიაში ვდგავარ და ველოდები ჩემს ჯერს. ორი-სამი კაცი მიდგას წინ. თავისი სექციიდან გამოვიდა გაზინთულხალათიანი ორასკილოგრამიანი ექსკრემენტის ქარხანა,მოლაყუნდა სიგარეტის გამყიდველ ქალთან ჯუჯღუნებს,, შენი მეგრელი დედა მ.....ნ , შენი იცი რას გიზამ?! <br /> კმარა! უნდა ვიყვირო, ხალხო ვინახართ თქვენ! რა დაგიშავეთ! საუკუნეში სადაც და როდესაც ყველაზე მძიმე და ძნელი იყო ნამდვილი ქართველობა, მაშინ თქვენზე უკეთესად თუ არ მიქართველია, უკეთესად კი არა ნამდვილად თუ არ მექართველოს, შემირცხვეს მაშინ სინდის-ნამუსი და გამისკდეს ის მიწა, სადაც ვდგავარ..... <br /> კინოფილმებში, თეატრებში, ვაიმოძრაბებსადა უილექსებში მეგრელების გატრიზავება-გაბაიბრუება ამ საუკუნის ორმოცდაათიანი წლებიდან ხომ ესთეტიკურ ხარისხში აიყვანა პოლიტიკურმა დაკვეთამ, ტვინაღრძოობობამ და უნიჭობამ. კარგი რამ სთქვი თორემ ცუდი და შავი, ბრმა და ბნელი ბლომადაა მოქუჩებული ყველა კუთხეში. რატომ არ ასწავლით რიგიანად აკაკი წერეთლის ,,ნათელას სიმღერას“ ბავშვებს იმერეთში,გურიაში, რაჭაში, ლეჩხუმში, ქართლში, კახეთში?! სამეგრელოსკენ ხუთჯერ ,,გამოსეირნებულ ,,მხედრიონელებსა“ და ,,გვარდიელებს“ რე ეტყობოდათ ამ შესანიშნავი ქმნილების ანათვისარი?! მე მესმის დამპყრობელი დაპყრობილს არასოდეს არ აძლევდა იმის უფლებას, რომ სწავლა-განათლების სისტემა საკუთარი ხალხისთვის ფსიქოლოგიურად მიზანშეწონილი ყოფილიყო. კომუნისტურ-ტოტალიტარულმა რეჟიმმა კი მთლიანად დაასამარა ეს საქმე ჩვენში და ქვეყანა ნასწავლი უვიცებით გაავსო...სწორედ ამის მიზეზია ეს ამდენი შხორკალი და სხმარტალი, ყველას ერთი გასაჭირი რომ გვადგას და ყველა სხვასასხვა მიმართულებით რომ მიაჭენებს, ინტერვიუების ჭექა-ქუხილი რომაა და ერთი აზრიანი სიტყვა, რომ არ ჩანს. ჰერმან ჰესეს რომანის გმირმა, რიოში მარგალიტებით თამაშის მაგისტრმა, იოზეფ კნეხტმა, როგორც ეტყობა რომანის ავტორის სიკვდილის შემდეგ შეიძინა ინტერვიუების ეკვილიბრისტიკით ორ ნაპირს შორის გაჭიმულ ბაგირზე გადასვლის უნარი და ცოდნა. <br /> მეოცე საუკუნის მეორე ნახევრის ქართული პოეზია, პროზა, მხატვრობა,მუსიკა,თეატრალური და კინოხელოვნება, რომლებიც ავტორებმა საკუთარი ერის და სამშობლოს განადგურების ფასად მიჰყიდეს საკუთარსავე ერსა და სამშობლოს- არის კოლონიზებული ხალხის ხელოვნება. ეს ხელოვნება შერიგებულია ამ კოლონიზაციას. ხსენებული პერიოდის ქართული სიტყვიერი ხელოვნება კი პროვინციალიზმითა და ყალბი ეფექტებითაა გამოხრული. <br /> ახლა სიტყვა- სიტყვა, სტრიქონ-სტრიქონ ჩავუყვეთ შენს ლექსს და ვნახოთ თუ რას წარმოადგენს იგი. პოეტური თქმა შეიძლება იყოს ბუნდოვანი, გაუგებარი, ჩაუწვდომელი, მაგრამ მის ფსკერზე არც ერთ შემთხვევაში უაზრობა არ უნდა ილანდებოდეს. რაც არსებობს ცნობიერების ველზე, იმათ შორის უმშვენიერესი- ეს არის პოეტური სიმართლე, პოეტური სიცრუე კი არ არსებობს, ვინაიდან თუ სიცრუეა, ის არაპოეტურია. ფუღუროსიტყვაობა ხელოვნების კიბოა. <br /> მტკვართან ჭოროხს და ენგურს, რიონს და ტეხურს, იორს და არაგვს ხმის ამოღების უფლება, რომ არ აქვს- ეს აბსურდია. რაც შეეხება ქართულთან მეგრულის შეპირისპირებას, ესეც ემოციურ სიმართლეს მოკლებულია, რადგანაც მეგრული ამას არც აპირებს. <br /> ,,თქვენ დუშმანს სიტყვა უქციედ საქმედ“ ამ სტრიქონში პოეტური მარტო მარცვალთა რაოდენობაა..სხვა მხრივ ეს პოეტური სტრიქონი კი არა საშინელი ბრალდებაა, რომელსაც დამტკიცება სჭირდება. წინააღმდეგ შემთხვევაში ცილისწამებად აღიქმება და პასუხისგებას მოითხოვს. <br /> მაინც რომელ მტერს უქციეს მეგრელებმა სიტყვა საქმედ? <br /> გორბაჩოვისა და ლუკიანოვის დავალებით შეთქმულება ხომ არ მოუწყვეს საქართველოს კანონიერ ხელისუფლებას? <br /> ბეპაევს ხომ არ თხოვეს ჯარი ქვემეხები რუსთაველის პროსპექტის მისალეწ-მოსალეწავად? იქნებ ბალტინის სამხედრო-საზღვაო არმადა შეუსიეს თანამემამულეებს? <br /> აფხაზეთი და სამაჩაბლო ხომ არ გაუსხვისებიათ? <br /> ან ეს რას ნიშნავს? ,,თქვენ სხვა აღძარით თქვენს მარტივ გლეხში“ <br /> რთული გლეხი რომელია ნეტავ? <br /> ძველი მსოფლიოს ისტორიის სპეციალისტები და ხლხთა მიგრაციის საკითხებზე მომუშავე მეცნიერები აღიარებენ მიწათმოქმედი ხალხების, მათი პროფესიული საქმიანობიდან გამომდინარე გაპასიურებას, რის გამო მომთაბარე და მესაქონლე ტომები მათ ხშირად იპყრობდნენ ხოლმე. ეს დებულება მართალია და ჩვენთვისაც საგულისხმო აზრს გამოთქვამს. გარდა ამისა მიგვანიშნებს იმაზეც, რომ ყველა გლეხი მარტივია და ცხადი. ყველა დამპყრობელი რთული და გაურკვეველი. ოღონდ ამ სიმარტივეში სინათლეა იმ სირთულეში სიმღვრივე. <br /> ეს ერთი, მეორედა რა სხვა აღვძარით ჩვენ ჩვენს მარტივ გლეხში? <br /> ქართველი ახალგაზრდების საკმაოდ მნიშვნელოვან ნაწილს იწევრიანებდნენ და წვრთნიდნენ ამ საუკუნის სამოცდაათიან, ოთხმოციან წლებიდან საპერესტროიკოდ. ესე იგი ქართველი ერისავე გასანადგურებლად ზომბებად ზრდიდნენ მათ შორის ყველა კუთხისანი იყვნენ და, რათქმა უნდა რაოდენობრივად მეგრელები უფრო მეტნი უნდა ყოფილიყვნენ, ვინაიდან გაკუთხურების მოყვარულთა თვალთახედვით ზვიად გამსახურდია და მერაბ კოსტავა მეგრელებად ითვლებოდნენ, კომინისტური გაგებით კი მათ განადგურებაში მეგრელებსაც უნდა დაედოთ წილი. ეს იყო, სხვა მხრივ მეგრელებს არაფერი დაუშავებიათ. <br /> ახლა ისევ ციტატი: ,,აქ ამბობენ ქართველებს მრავალი მტერი ჰყავსო, შესაძლოა, მე კი სხვა რამ მაფიქრებს, ქართველ ერს მხოლოდ ერთი მტერი ჰყავს, ეს არის თვითონ ქართველი ერი. პირველყოფილი ცოდო ქართველი ერის ისტორიისა: დაუნდობლობა, გაუტანლობა, შური, ღვარძლი ერთმანეთში. უნდა მოისპოს ეს ცოდო რითი? სწორედ იმ ნიჭის გაღრმავებით, რომელიც აკაკის აცოცხლებდა...ამ ნიჭს ორი ცეცხლი აქვს გენიის ცეცხლი, რომელიც შემოქმედებით შეიყვანს ქართველობას მსოფლიოში და გულის ცეცხლი, სიყვარულის ცეცხლი, რომელიც განწმენდს ქართველთა დაბერებულ თვისებას. ვიწვოდეთ ამ ორი ცეცხლით“ <br /> ასე მიმართა გრიგოლ რობაქიძემ ქართველ საზოგადოებას 1915 წელს აკაკი წერეთლის სამოქალაქო პანაშვიდზე. <br /> აი ესაა საქმე!!! <br /> ესაა საქმე და არა ის, რისთვისაც შენ გაისარჯე. <br /> ყოველ ქართველს ევალება დღეს ისე, როგორც არასდროს. საკუთარ ცნობიერებაში აღბეჭდოს ეს სიტყვები და გულმოდგინედ იღვაწოს ღრჯუ და კუთხური, დაბერებული თვისებებისგან შინაარსების გაწმენდისა და მსოფლიო სივრცეში ერის ღირსეული წარმოჩენისათვის! ახლა მაინც თუ არ მოვკიდეთ ამ საქმეს ბეჯითად ხელი, სულ მალე აღვიგვებით მიწის პირიდან, ან რისი მაქნისია ერთმანეთის ძიძგნა-ძიძგილით ყოფნა და პროვინციული ოფოფების მწყემსვა. <br /> მინაწერი პირველი - არ მიყვარს ციტატებით გაწყობა საკუთარი ნაფიქრალისა, მაგრამ კიდევ ერთხელ უნდა მივმართო ამ ხერხს. ამჟამად თქვენი ფილოსოფოსი, მერაბ მამარდაშვილი, უნდა მოვიშველიო. ის თქვენია არა იმიტომ, რომ შვილზე უმთავრდება გვარი, არამედ იმიტომ, რომ კომინისტური და შემდგომ გარდაქმნისდროინდელი სიტყვაარეული სივრცის კაცია.. ბევრი რამ მაინც ყურადღებამისაქცევია მის ნააზრევ-ნასიტყვარში. ეს კი გამოთქმის სისრულითა და შინაარსის სიმართლით თითქმის ყველაფრის მომცველია კომუნისტურ სინამდვილეში. ,,თქვენ ალბათ ვერ წარმოიდგენთ, რა მიმზიდველი და დამარწმუნებელია ტოტალიტარული აზროვნების სიმარტივე, ის თხევადი საწამლავია, რომელიც ბევრად უფრო ეფექტურად მოქმედებს, ვიდრე ცენზურა. და ავტორების დევნა, ის შიგნიდან გღრღნის. ის შიგნიდან იჭრება ტვინში და ეს ძალზე მომხიბლავია, რეალურად გიზიდავს. საიდან მოდის ეს ხიბლი? იქიდან, რომ ასეთი აზროვნება ნებას გაძლევს თავი ჭკვიანი გეგონოს, დაიჯერო, რომ ყველაფერი გესმის. თავზე ყოველგვარი ძალდატანების გარეშე ზოგადად ადამიანი ზარმაცია. ამიტომ ის სპონტანურად უერთდება იმას, რაც მას ჰპირდება რაღაცად გაგხდიო, ყოველგვარი მუშაობისა და მუყაითობის გარეშე“- მერაბ მამარადაშვილი-,,საუბარი ანი ეპელბაუნთან“ <br /> მთელ საბჭოთა კავშირში, ერთეული გამონაკლისების გარდა ყველა შემოქმედი და მეცნიერი, ყველა გონებისა და ცნობიერების კაცი დანებდა ამ ხიბლს და მან დააბნელა გონებაც და ცნობიერებაც, საქართველო კი პირდაპირ გაანადგურა ამან. უსასიზღრესია ეს ხიბლი. <br /> არარაობით მოხიბლულნო გამოიღვიძეთ, თორემ იღუპება ერი და ქვეყანა. <br /><br /> მინაწერი მეორე -იყო ,,გენათი“ გახდა ,,გაენათი“ ახლაა ,,გელათი“ ჩემი ბრალია, ჩემო ძმაო, იმისთვის ჭინთვა, რომ ყველაფერი ,,შენი“ იყოს და არა ,,ჩვენი“?! რა დავაშავე? ქუთაისს ჰქონდა თავისი კულტურა, ისე, ვით ყველა უძველეს ქალაქს... მისტერიული იყო იგი,მისტერიული... მერე გაქრა,-ლაჯებში ამოივლეს ველურებმა... მერე მოვიდა მოვიდა უფრო დიდი, დახვეწილი გელათის სული, მაცხოვრული და მისტერიული, მეცნიერული. დღეს სდუმს გელათი. ქუთაისში კომუნსიტური nihili დადის და მიწასთან ასწორებს ყოველს. <br /> გელათის სული უნდა აღსდგეს საქართველოში! იყალთოს სული უნდა აღსდგეს საქართველოში! თუმცა ერთ-ურთის ძიძგნა მაშინაც ძლიერ გვიყვარდა ,,ბრჭყალსა ჩემსა უმზერენ სასაფრთხოდ სულისა ჩემისაო“ სწუხდა პეტრიწი..და მაინც სად ის დრო და სად ეს ბნელჟამი? სად ჭაობის ემოციები და სად კიდევ ანკარა წყარო, ან მოკამკამე ჩანჩქერის ჩქროლა.?! <br /> გელათის სული უნდა აღსდგეს, გელათის სული! იყალთოს სული უნდა აღსდგეს, იყალთოს სული..რიონის პირას უნდა განახლდეს ის კოლხური აკადემია, სადაც სწავლობდნენ კოლხებთან ერთად ძველი ბერძნები. <br /> განახლდეს, მაგრამ მარტო აბრებით, მარტო უმიზნო, უაზრო თვლემით კი არ განახლდეს... <br /> უნდა განახლდეს სხივმოსილი სულის ზეიმით! <br /> ახალ-ახალი საწვრთნელები ტვინისა და ტანის უნდა ჩამწკრივდეს მცხეთის გულიდან ყაზბეგამდე,მყინვარწვერამდე.. და შავი ზღვიდან მესტიამდე, უშბის ძირამდე...ისევე რომ მოხდეს დიდი სინთეზი..აღმოსავლური და დასავლური გზები ისევ, რომ ერთმანეთს შეუერთდეს,რომ ამობრწყინდეს მზე მესამე ათასწლეულისა, კაცის მიერ საკუთარ თავში მხეცის დაძლევის მზე ამობრწყინდეს. <br /><br /> აპოლონ ადონია თბილისი 1999 https://colchis.ucoz.org/news/p_39_asukhad_murman_lebanidzes/2013-06-13-33 ოდორია https://colchis.ucoz.org/news/p_39_asukhad_murman_lebanidzes/2013-06-13-33 Thu, 13 Jun 2013 12:53:18 GMT დარწმუნებული ვარ, მკითხველი გაოგნდება ამ სათაურის წაკითხვის შემდეგ, არც ისაა გამორიცხული, რომ ამის ავტორს, ანუ მე გიჟადაც ჩამთვლიან, თუმცა მერწმუნეთ, სტატიის წაკითხვისთანავე შეიცვლით აზრს. და მაინც: <br /> – რა შუაშია წარღვნა?! ან როდის მოხდა ის?! ან ჩვენ როგორ გადავრჩით?! <br /> საქმეც ის არის ჩემო ძვირფასებო, რომ წარღვნა მართლაც მოხდა, თუმცა ეს წარღვნა 2000 წელს ადამიანების სახით მოგვევლინნენ და მსოფლიოს განადგურებას დღემდე არ ეშვებიან, მსოფლიოში კი მართლაც რომ მსოფლიო ენებს, მეგრულ–ლაზურ–ჭანურს, ხოლო ამ ენებს თავსდამტყდარ "წარღვნაში" მიტროპოლიტ ანანია ჯაფარიძეს, "მეცნიერ" ტარიელ ფუტკარაძეს, აფხაზური ენის "სპეციალისტ" თეიმურაზ გვანცელაძეს, ჯაბა იოსელიანის და ასევე მისი ყოველი მოსაზრების მიმდევარ როზეტა გუჯეჯიანს, ერთ დროს ჭანურის ენად მქადაგებლის და აწ უკვე ჭანური დიალექტის სპეციალისტ რევაზ შეროზიას და ასევე "ენათმეცნიერ" მანანა ტაბიძეს ვგულისხმობ. ეგ ექვსი ადამიანი?! ძალ–ღონეს არ იშურებენ ამ ენების გასანადგურებლად, რატომ, რისთვის და ვისი დავალებით იღწვიან ასე გაურკვეველია, თუმცა... ... დარწმუნებული ვარ, მკითხველი გაოგნდება ამ სათაურის წაკითხვის შემდეგ, არც ისაა გამორიცხული, რომ ამის ავტორს, ანუ მე გიჟადაც ჩამთვლიან, თუმცა მერწმუნეთ, სტატიის წაკითხვისთანავე შეიცვლით აზრს. და მაინც: <br /> – რა შუაშია წარღვნა?! ან როდის მოხდა ის?! ან ჩვენ როგორ გადავრჩით?! <br /> საქმეც ის არის ჩემო ძვირფასებო, რომ წარღვნა მართლაც მოხდა, თუმცა ეს წარღვნა 2000 წელს ადამიანების სახით მოგვევლინნენ და მსოფლიოს განადგურებას დღემდე არ ეშვებიან, მსოფლიოში კი მართლაც რომ მსოფლიო ენებს, მეგრულ–ლაზურ–ჭანურს, ხოლო ამ ენებს თავსდამტყდარ "წარღვნაში" მიტროპოლიტ ანანია ჯაფარიძეს, "მეცნიერ" ტარიელ ფუტკარაძეს, აფხაზური ენის "სპეციალისტ" თეიმურაზ გვანცელაძეს, ჯაბა იოსელიანის და ასევე მისი ყოველი მოსაზრების მიმდევარ როზეტა გუჯეჯიანს, ერთ დროს ჭანურის ენად მქადაგებლის და აწ უკვე ჭანური დიალექტის სპეციალისტ რევაზ შეროზიას და ასევე "ენათმეცნიერ" მანანა ტაბიძეს ვგულისხმობ. ეგ ექვსი ადამიანი?! ძალ–ღონეს არ იშურებენ ამ ენების გასანადგურებლად, რატომ, რისთვის და ვისი დავალებით იღწვიან ასე გაურკვეველია, თუმცა... <br /> "ხემ თქვაო: -ცული მე რას დამაკლებდა შიგ ჩემი გვარისა რომ არ ერიოსო"... <br /> ბ.ნ. რევაზ შეროზია, ადამიანი, რომელიც ჭანური ენის სპეციალისტი იყო, ადამიანი, რომელიც უმაღლეს სასწავლებლებში მეგრულ–ლაზურ–ჭანურ ენებს ასწავლიდა, ერთ ვაი მისთვის და ვუი ჩვენთვის დღეს ტარიელ ფუტკარაძეს, უფრო სწორედ, ანანია ჯაფარიძეს და ანანისტებს რაც დაუმეგობრდა მას მერე წყევლის ენაზე ალაპარაკდა. <br /> –რა მოხდა ნეტა?! დაუმეგობრდა კი?! ან იქნებ..... <br /> როგორ შეიძლება ვირწმუნოთ, რომ კაცი, დაბადებიდან ამათ გაცნობამდე ამ ღვთიურ ენებს ენებად თვლიდა და არც თუ ისე პატარა ასაკში აზრი შეიცვალა და დღეს დიალექტს უწოდებს? რა პასუხს გასცემს ეს ადამიანი თავის ნასტუდენტართ, რომ არაფერი ვთქვათ დანარჩენ მეგრელებზე, რომელთაც მან ამ თავისი საქციელით გული გაუტეხა?! რაღაც ავისმომასწავებლად ყარს ეს ბანდა და მათი შიდა სამზარეულო.... როგორ მინდა ვცდებოდე, მაგრამ ჩვენდა სამწუხაროდ ასე არ არის!...... <br /> "ქართლის ცხოვრების" ამაზრზენი სიცრუე, რომელმაც ზოგადად ქართული ცნობიერება ერთ ადგილზე გაყინა, როგორ დავიჯერო ეს ტყუილი ვერ შეამჩნიეს ქართველმა მეცნიერებმა?! რათქმაუნდა შეამჩნიეს ძალიან კარგად და ივანე ჯავახიშვილმა ლეონტი მროველის ცნობებს უნდობლობაც გამოუცხადა. მაშინ რა მოხდა? ბოლომდე რატომ არ იქნა უარყოფილი ლეონტი მროველის ზღაპრები? არის ერთი მიზეზი, ამ ცნობით, მეგრული ენა, ქურუმების შექმნილი, რომელიც პირწმინდად ორი მიზეზით, პირველი იყო "ქრისტიანული რედაქტირება" და მეორე შური, რომელიც დღემდე არ ასვენებს კოლხურ ფენომენს ვაი ქართველებისგან, უფრო სწორედ, ნასომხარი ქართველებისგან. სხვაგვარად აუხსნელია ჩემთვის, ჭეშმარიტ ქართველს, რატომ უნდა აწყობდეს საკუთარი კულტურის დამცრობა–ნიველირება"!... <br /> –ბ.ნ. რევაზ, ეს სიტყვები თქვენს ერთ–ერთ ნასტუდენტარს ეკუთვნის და იქნებ გაგეცათ პასუხი, განა თქვენ არ ასწავლიდით მას მეგრულ–ჭანურს როგორც ენებს?! განა თქვენი ახალი მეგობრების წყალობით არ შეწყვიტეთ უმაღლესებში ამ ენების სწავლება?! ვაი ბატონო რევაზ, მართლაც რო ვაი, "ბრუია ბონდოშ" არიკიქ ქუგაღოლესნ ქო დო გურ ბჭყორდუ თეშენი!!! <br /><br /> 2000 წელს აპოკალიფსს გადარჩენილი მსოფლიო, თუმცა ანანისტებს შეწირული მეგრელები და მეგრული ენა!!! <br /><br /> მიტროპოლიტი ანანია, ლეონტი მროველის მიმდევარი, არმენების მფარველი "ანგელოზი", მეგრელების დაუძინებელი მტერი, ანაფორას ამოფარებული წარღვნა!!! <br /> ნეტა ეს კაცი მიტროპოლიტი რომ არი, ნუთუ არ იცის, რომ ხალხს თავისი ქადაგებებით ცოდვაში აგდებს?! ან საპატრიარქოში რომ მოუწყვია თავისი შავ–ბნელი საქმიანობისთვის ბუნაგი, დავიჯერო პატრიარქმა არ იცის რა ხდება საპატრიარქოში?! და თუ არ იცის რატომ?! განა საპატრიარქოდან არ გვგესლავენ ეგ ურჯულოები?! განა ფუტკარაძე არ ტრაბახობს იმ ფაქტით, რომ "საპატრიარქო სრულად იზიარებს მათ აზრს და მხარდაჭერასაც გვპირდებაო", განა ფუტკარაძეს არ ახარებს ის, რომ ჩვენ, თურმე მათი "ჭკუით" "ახლადაღმოცენებული კუთხისტები საპატრიარქოსთან დაპირისპირებას რომ არ ვერიდებოდეთ აქამდე გადავუვლიდით"?! მართალია, ჩვენ თქვენგან განსხვავებით ღმერთს არ ვუპირისპირდებით, ჩვენ სარწმუნოებას არ ვუპირისპირდებით და არ ვსპეკულირებთ მისით, ჩვენ უწმინდესს არ ვუპირისპირდებით, უწმინდესში მარტო პატრიარქს კი არა, ჩვენს ენებსაც ვგულისხმობ, რომელთაც თქვენ გვიკნინებთ, თუმცა ნურც თქვენ დაივიწყებთ იმას, თუ რატომ დაანგრია მაცხოვარმა მევახშეებით და ფარისევლებით გატენილი ტაძარი. არამგონია, ჩემი ენის, ჩვენი ენების, თუნდაც საპატრიარქოსგან დაცვა ცოდვაში ჩაეთვალოს ვინმეს, და თუ კი მხილება ცოდვაა, და თუ კი ამის გამო რომელიმე სასულიერო პირს ძალუძს ვინმეს ანათემაზე გადაცემა, დაე ვიყო ეს მე, მაგრამ დაფიქრდით: "წყევლამ თქვაო: ვაი იმას ვინც უმისამართოდ გამგზავნის, უკან ორმაგად მოვუბრუნდებიო"... სანამ ანათემას გადამცემდეთ თქვენ ვისგან ხართ დაწყევლილები?! განა რასაც თქვენ სჩადიხართ, შეიძლება მადლიანმა ადამიანმა ჩაიდინოს?! განა პატრიარქს და საპატრიარქოს სულიწმიდის მადლით შემოსილი ადამიანი მოსცხებს ჩირქს?! არა!!! თუ თქვენ არ იცით გეტყვით, რომ თქვენ თვით ღმრთისაგან ხართ დაწყევლილები და ანათემას გადაცემულნი, რამეთუ ენას მისსას აკნინებთ, ანადგურებთ, ბილწავთ და ამას ყოველივეს სჩადიხართ გააზრებულად, სიძულვილით, შურითა და ღვარძლით. თქვენ არანაირი უფლება არ გაქვთ ანაფორა გეცვათ, ხოლო უფლებას მე არ მოგცემთ ენა წამიბილწოთ!!! <br /> – ჰოი "დიდო" მიტროპოლიტო ანანია, დარწმუნებული ვარ, თქვენ და თქვენმა ელმაძგვიბინე ამფსონებმა "ქართლის ცხოვრება" ზეპირად იცით და ემხრობით მროველის ნაბოდვარს. "მოსე ხორენელის ისტორიას, მართლაც რომ შესამჩნევი გავლენა მოუხდენია ჩვენს მემატიანეზე: მას მიუცია იმისთვის, როგორც ფარგლები და გეგმა მისი ისტორიული შრომისა, ისე რამდენადმე შინაარსი და ზოგიერთი დეტალები". კორნელი კეკელიძემ ეს მროველზე თქვა, თუმცა თქვენ არანაკლებ გეხებათ, რამეთუ თქვენც ხორენელისეული მროველის მსხვერპლ–მიმდევარი ხართ. თქვენი ყოველი თეორია საფუძველშივე მცდარია, ამავე დროს სახიფათო და შუღლის ჩამომგდებიცაა, თუ რატომ? ამას ახლა შევეხები: <br /> თქვენი მთავარი ლაფსუსი მდგომარეობს იმაში, რომ მას ჭეშმარიტად და უტყუარ წყაროდ მიიჩნევთ. ლეონტი მროველის "ქართლის ცხოვრებას" მაშინ როდესაც იგი ივანე ჯავახიშვილსაც არ ეპიტნავება, სიმართლის გასარკვევად, თქვენ არად აგდებთ იმ ფაქტს, რომ "ქართლის ცხოვრება" მუდმივად იცვლებოდა, ისე როგორც ამას მოისურვებდა ახლად სამეფო ტახტზე აღზევებული მონარქი. თქვენთვის თითქოს, ინტერპოლაცია და ინტერპოლატორები საერთოდ არ არსებობდნენ! "ქართლის ცხოვრება" სახელმძღვანელო და გზამკვლევიც გაგხდომიათ. ეს განგებ და მიზანმიმართულად ხდება თუ არა სხვა საკითხია, აქ მთავარი ისაა, რომ თქვენს მიერ ამ წიგნიდან დამოწმებული ფაქტები სიყალბეა. როდესაც სხვების გაყალბებაზე საუბრობთ სასულიერო პირი, კარგი იქნება, საკუთარ თეორიასაც გადაავლოთ გონების თვალი და მიხვდებით იმ სიცრუის უსაფუძვლობას, რომელსაც ლიბო და საძირკველი არ გააჩნია. ასეა თუ ისე, ოდნავ საქმეში ჩახედულმა ადამიანმა იცის, რომ ლეონტი მროველი არსად იხსენიებს კოლხეთს, მისთვის კოლხეთი თითქოს უცნობია. ასევე არ იხსენიებს იბერიას. საინტერესოა, რატომ გამორჩა მემატიანეს ისეთი ტერმინები, როგორიცაა კოლხეთი და იბერია?! კოლხეთი, რომელზეც საოცარ ცნობებს გვაწვდიან ბერძენი ისტორიკოსები, დრამატურგები, პოეტები, შემდგომ კი მათ მხარს უბამენ ბიზანტიელი ისტორიკოსები. რა მოხდა? რატომ რჩება ყურადღების გარეშე ეს ამბავი "ქართლის ცხოვრების" ჟამთა აღმწერელს?! აქ არის სწორედ საძიებელი ის უმთავრესი ვერაგობა, რომელიც დღემდე გვსპობს ქართველ ერს, დღემდე მოგვყვება და აფერხებს ჩვენს ცნობიერ განვითარებასაც. ვინ და რატომ ებრძვის დღემდე კოლხურ–იბერიულ ფესვებს? თქვენთვის "დიდო" მიტროპოლიტო, ქართული სახელმწიფოებრიობის ჩამოყალიბება ქართლიდან იწყება, თქვენთვის აიეტ კოლხთა მეფე ლეგენდაა, სამაგიეროდ ფარნავაზი ქართლის მეფედ გყავთ აღიარებული. სწორედ მროველის მიერ გადაგდებულ ანკესს წამოაგეთ მკვლევარები და ჩვენც გინდათ იგივე ანკესი ჩავყლაპოთ. თქვენი არაკომპეტენტურობა ამ ფაქტის აღიარებით იკითხება. ნუთუ არ იცით მკვლევარმა, რომ ფარნავაზი მცხეთის მამასახლისის სამარას დისწული იყო და მას სამეფო წოდება არ ჰქონია?! იმ პერიოდში, ქართლს არა თუ მეფობის ინსტიტუტი არ გააჩნდა, არამედ პოლიტიკურ ერთეულსაც არ წარმოადგენდა, ამიტომ ფარნავაზი არასდროს ყოფილა ქართლის მეფე, ქართლი შედიოდა იბერიის სამეფოში, მისი ერთ–ერთი განაპირა მხარე იყო, ესეც არა იმ უძველეს პერიოდში, არამედ უფრო გვიან. ფარნავაზის დროს იყო მხოლოდ მამასახლისობის ინსტიტუტი, სამარაც მამასახლისი იყო, ხოლო თუ ვირწმუნებთ ქუჯის არსებობას, მაშინ ქუჯი ეგრისის მთავარია, მეფეა და საკუთარი ჯარი და სახელმწიფოც გააჩნია. ამიტომ თავად მროველის ცნობითაც შეუსაბამობაა, როდესაც ტყეში გავარდნილი კაცი მეფეს უკვეცავს ძალაუფლებას და მის ტერიტორიას კი თავის განმგებლობაში აქცევს; ეს მომენტები შეფარულად არის გადმოცემული, მაგრამ იგი მაინც ზედაპირზე დევს. თქვენ არც იმაზე ამახვილებთ ყურადღებას, თუ როგორ სიცრუეს ამკვიდრებს მროველი მაშინ, როდესაც ამბობს, რომ თითქოს ქართლში მაკედონელმა ილაშქრაო, სინამდვილეში კი ეს ასე არ არის და დამტკიცდა კიდეც, რომ დიდი სიცრუეა. ან ცნობა, რომელიც ასე გამოიყურება: <br /> "და მისცა ქუჯის ქუეყანა, ეგრისს წყალსა და რიონს შუა, ზღვითაგან მთამდე, რომელსა შინა არს ეგრისი და სუანეთი და დაამტკიცა იგი ერისთავად მუნ". <br /> "ქართლის ცხოვრების" ეს ამონარიდი არ ეკუთვნის იმ პერიოდს, როდესაც ფარნავაზი მოღვაწეობდა, ეს გახლავთ XVIII საუკუნეში შემცირებული ოდიში, სწორედ ამ საზღვრებში იყო ოდიში მაშინ მოქცეული, ასე რომ, ლეონტი მროველის კალამს იგი არ ეკუთვნის. ასეთი გვიანდელი ჩამატებები მრავლადაა "ქართლის ცხოვრებაში" თუ "ქართველ მეფეთა ცხოვრებაში". ამ კონკრეტული ცნობის სიცრუე იქიდანაც ირკვევა, რომ თურქი მოგზაური ევლია ჩელები სამეგრელოს სამხრეთ საზღვრად გონიოს ასახელებს: <br /> "ლაზები მდინარე ჭოროხით სამეგრელომდე აღწევენ, რადგან გონიო სამეგრელოს მისადგომზეა". <br /> ნუთუ ასეთი ცნობები მიტროპოლიტად წოდებულო ანანია ჯაფარიძევ უხერხულობას არ გიქმნით?! <br /> ეს არაა ყველაფერი რისი თქმაც მსურს თქვენთვის: <br /> ყურადღება უნდა მივაქციოთ ასევე იმ ფაქტს, რომ თქვენთვის ტაო–კლარჯეთი ქართლია და აცხადებთ ამას დიდი რიხით. სწორედ ის ვერაგობა უნდა გავარკვიოთ, რომ ქართლი არასდროს ყოფილა ტაო–კლარჯეთი, იგი სამეგრელო–ეგრისის შემადგენლობაში შედიოდა, სანამ ეს ტერიტორია ქართლს ნატყუარი ცნობებით არ მიაკუთვნეს და მესხეთს, უძველეს კოლხეთს, სამცხე–საათაბაგო არ უწოდეს, ამით მოხდა დასავლეთ საქართველოს კუთვნილი ტერიტორიის აღმოსავლეთად გადაქცევა. ამ ნატყუარ ცნობებს იმიტომ ეყრდნობით, რადგან კარგად იცით სად გაჩნდა დღევანდელი ქართული სალიტერატურო ენა, იგი შეიქმნა ტაოში და არა ქართლში, ისევ კოლხი მამების მეოხებით. ამიტომაც ცდილობთ ამ ფაქტების იგნორირებას. <br /> თქვენი მეცნიერულ–ისტორიული "მოღვაწეობით" იმას ცდილობთ, როგორმე ქედი მოიხაროთ ლეონტი მროველის წინაშე, რადგან, როგორც მისი შეგირდი მოძღვარს ელოლიავებით. საერთო ჯამში, ძველიც და ახალიც ერთ საქმეს ემსახურებით, რათა მიიჩქმალოს კოლხური კულტურა და კოლხეთი, "დიდო" ანანია яфарян–ო!!!!!!!! <br /><br /> ავტორი: ხატია კოლხი https://colchis.ucoz.org/news/maias_t'omis_ts'inasts'armet'qveleba_quot_2000_ts'els_ts'arghvnis_shedegad_msoplio_ganadgurdeba_quot_akhda/2013-03-12-32 ოდორია https://colchis.ucoz.org/news/maias_t'omis_ts'inasts'armet'qveleba_quot_2000_ts'els_ts'arghvnis_shedegad_msoplio_ganadgurdeba_quot_akhda/2013-03-12-32 Tue, 12 Mar 2013 14:19:17 GMT როგორც ენათმეცნიერება აფასებს, ენა წარმოადგენს საგანთა სამყაროს მოდელს. სხვა სიტყვებით, რომ ვთქვათ, ნებისმიერი ენა წარმოადგენს უნივერსალური სამყაროს თავისებურ მოდელს. <br /> როგორც წინამდებარე ნაშრომმა თავიდან ბოლომდე წარმოაჩინა: მეგრული ენა წარმოადგენს რა უმდიდრესი ლექსიკისა და საგრამატიკო საშუალებების მქონე ენას, იგი, ამავე დროს, საგანთა სამყაროს, ანუ რაც იგივეა უნივერსალურ სამყაროს წარმოგვიდგენს ისე, როგორც ის სინამდვილეშია წარმოდგენილი. ეს იმას ნიშნავს, რომ, მეგრულის სიტყვები არა მხოლოდ და არა უბრალოდ აღნიშნავენ საგნებს, საგანთა მოქმედებებსა და მოვლენებს, არამედ ყოველივე ამას წარმოგვიდგენენ საგანთათვის დამახასიათებელი ნიშან–თვისებების წარმოჩენით, ასევე–საგანთა შორის მიმართებების წარმოჩენით და ა. შ . ეს განსზაღვრავს იმას, რომ მეგრულის სიტყვათა აბსოლიტურად უდიდესი ნაწილი, პირდაპირი შესატყვისებით უთარგმნელია, ხშირად კი სრულიადაც უთარგმნელია, სხვა ენებზე, მათ შორის საერთო ქართულ ენაზეც კი. ამგვარი სიტყვების ძალზე დიდი ნაწილი ნაშრომში კონკრეტულად გაანალიზებულ–განხილულია. აქ ნიმუშად მხოლ... როგორც ენათმეცნიერება აფასებს, ენა წარმოადგენს საგანთა სამყაროს მოდელს. სხვა სიტყვებით, რომ ვთქვათ, ნებისმიერი ენა წარმოადგენს უნივერსალური სამყაროს თავისებურ მოდელს. <br /> როგორც წინამდებარე ნაშრომმა თავიდან ბოლომდე წარმოაჩინა: მეგრული ენა წარმოადგენს რა უმდიდრესი ლექსიკისა და საგრამატიკო საშუალებების მქონე ენას, იგი, ამავე დროს, საგანთა სამყაროს, ანუ რაც იგივეა უნივერსალურ სამყაროს წარმოგვიდგენს ისე, როგორც ის სინამდვილეშია წარმოდგენილი. ეს იმას ნიშნავს, რომ, მეგრულის სიტყვები არა მხოლოდ და არა უბრალოდ აღნიშნავენ საგნებს, საგანთა მოქმედებებსა და მოვლენებს, არამედ ყოველივე ამას წარმოგვიდგენენ საგანთათვის დამახასიათებელი ნიშან–თვისებების წარმოჩენით, ასევე–საგანთა შორის მიმართებების წარმოჩენით და ა. შ . ეს განსზაღვრავს იმას, რომ მეგრულის სიტყვათა აბსოლიტურად უდიდესი ნაწილი, პირდაპირი შესატყვისებით უთარგმნელია, ხშირად კი სრულიადაც უთარგმნელია, სხვა ენებზე, მათ შორის საერთო ქართულ ენაზეც კი. ამგვარი სიტყვების ძალზე დიდი ნაწილი ნაშრომში კონკრეტულად გაანალიზებულ–განხილულია. აქ ნიმუშად მხოლოდ ორიოდე მაგალითს მოვიტანთ. ასე მაგ. შეუძლებელია პირდაპირი თარგმნა ფორმებისა (სიტყვებისა) 1) გემთა–ბაზუ (ბიზალი ანუ ძალზე მსხვილი და გაბერილი, შიგ სიღრმეში,ვთქვათ გამოქვაბულში, შევიდა საკუთარი იერსახის წარმოჩენით; 2) ინო–კვა–კვუ ,,კვიკვალი, ანუ პატარა და კოპწია შიგ სიღრმივ ქვედაბლით, მაგ თხრილში, ზის მისმიერი სახის მეტყველებით. <br /> მეგრულის ამგვარი აღწერილობითი ხასიათის სიტყვების(ამ ენის ლექსიკის, და კერძოდ ზმნური ფონდის აბსოლიტურად უდიდესი ნაწილი კი , სწორედ ასეთია.) მნიშვნელობა, რომ სხვა ენაზე მეტყველისათვის ნათლად აღქმადი იყოს საჭიროა, მას უშუალოდ ვაჩვენოთ მოცემული საგანი, მისი მოქმედება,მოქმედების ადგილი და ასე შემდეგ. ან კიდევ ვაჩვენოთ ყოველივე ამის ვიდემოსალა, ფოტოსურათი ან ზედმიწევნითი ნახატი და ასე შემდეგ. <br /> ესოდენ აღწერილობითია, დახასიათებითია, წარმოჩენითია მეგრულის სიტყვები,მათი მნიშვნელობა. <br /> ჩვენის აზრით,შეუძლებელია სხვა ანალოგიური ენის მონახვა. ამას თუნდაც ამ ლექსიკის განსაკუთრებული სიმდიდრე ადასტურებს. <br /> ამრიგად, თუკი, საერთოდ აღიარებულია, რომ ნებისმიერი ენა წარმოადგენს უნივერსალური სამყაროს თავისებურ მოდელს, თავისუფლად შეიძლება ითქვას: მეგრული ენა წარმოადგენს უნივერსალური სამყაროს უნივერსალურ მოდელს. <br /><br /> მამანტი ძაძამია– ცირა ძაძამია,,მეგრული ენის ლექსიკა და სიტყვათწარმომავლობა ტომი მე–7 თბილისი– 2007 წ https://colchis.ucoz.org/news/megruli_ena_universaluri_samqaros_universaluri_modeli/2013-01-08-29 ოდორია https://colchis.ucoz.org/news/megruli_ena_universaluri_samqaros_universaluri_modeli/2013-01-08-29 Mon, 07 Jan 2013 22:33:59 GMT უწინარეს ყოვლისა, ღმერთს ვთხოვ მაპატიოს, თუ რამეს ვცოდავ! <br /> უწმინდესო და უნეტარესო! <br /> წინასწარ გილოცავთ დაბადების მე–80 და აღსაყდრების 35–ე მოახლოებულ წლისთავს და გისურვებთ მრავალი წლის ჯანმრთელ, ბედნიერ სიცოცხლეს ქართველი ერის შემწედ და იმედად. <br /> გთხოვთ პატიებას, რამე თუ, გაწუხებთ საერო–ქართულ ინტერესებთან დაკავშირებულ ფრიად საჭირბოროტო საკითხე. <br /> გვჯერა თქვენი, როგორც საქართველოში სულიერების გადამრჩენისა, ეკლესიათა აღმაშენებლისა და ღვთის უპირველესი მსახურისა. გვწამს, ჯეროვნად განსჯით ჩვენს კადნიერებას და ყურად იღებთ თხოვნას დაყენებულ საკითხთან დაკავშირებით. <br /> მოგეხსენებათ, მაღალმა ღმერთმა შექმნა მთელი სამყარო, მათ შორის, პლანეტა დედამიწა, ადამიანი, ხალხები და ენები. მანვე მოავლინა დედამიწაზე თავისი პირმშო – იესო ქრისტე, რომელიც ეწამა ცოდვილი კაცობრიობისათვის და რომელმაც სულთმოფენობაზე ბრძანა, რომ ბიბლია თარგმნილიყო ყველა ენაზე, რათა ყველა ენაზე ექადაგათ ქრისტიანული სარწმუნოება და არც ერთი ენა არ გამქრალიყო დედამიწიდან. <br /> რასაკვირველია, გვჯერა, რომ ღვთისგ... უწინარეს ყოვლისა, ღმერთს ვთხოვ მაპატიოს, თუ რამეს ვცოდავ! <br /> უწმინდესო და უნეტარესო! <br /> წინასწარ გილოცავთ დაბადების მე–80 და აღსაყდრების 35–ე მოახლოებულ წლისთავს და გისურვებთ მრავალი წლის ჯანმრთელ, ბედნიერ სიცოცხლეს ქართველი ერის შემწედ და იმედად. <br /> გთხოვთ პატიებას, რამე თუ, გაწუხებთ საერო–ქართულ ინტერესებთან დაკავშირებულ ფრიად საჭირბოროტო საკითხე. <br /> გვჯერა თქვენი, როგორც საქართველოში სულიერების გადამრჩენისა, ეკლესიათა აღმაშენებლისა და ღვთის უპირველესი მსახურისა. გვწამს, ჯეროვნად განსჯით ჩვენს კადნიერებას და ყურად იღებთ თხოვნას დაყენებულ საკითხთან დაკავშირებით. <br /> მოგეხსენებათ, მაღალმა ღმერთმა შექმნა მთელი სამყარო, მათ შორის, პლანეტა დედამიწა, ადამიანი, ხალხები და ენები. მანვე მოავლინა დედამიწაზე თავისი პირმშო – იესო ქრისტე, რომელიც ეწამა ცოდვილი კაცობრიობისათვის და რომელმაც სულთმოფენობაზე ბრძანა, რომ ბიბლია თარგმნილიყო ყველა ენაზე, რათა ყველა ენაზე ექადაგათ ქრისტიანული სარწმუნოება და არც ერთი ენა არ გამქრალიყო დედამიწიდან. <br /> რასაკვირველია, გვჯერა, რომ ღვთისგანვეა გაჩენილი კოლხური ენა და მისი უშუალო გაგრძელება, – მეგრული ენა, როგორც ერთ–ერთი ქართველური ენათაგანი, საკუთრივ ქართულ (ქართლურ), სვანურ და ლაზურ (ჭანურ) ენებთან ერთად, ერთიანი იაფეტური ენიდან რომ მომდინარეობენ დასაბამიდან. <br /> ასევე გვჯერა, შემთხვევიი არ ყოფილა ის ფაქტი, რომ მარიამ ღვთისმშობელი კოლხურ ენაზე უმღეროდა დედის (დიდი ქალღმერთის) საგალობელს–„ნინენა“–ს თავის აკვანში მწოლიარე ღვთიურ პირმშოს–იესო ქრისტეს და ისიც ფაქტია, რომ ყოველივე ამის გამო გადაურჩნენ გადაშენებას, მტერთაგან მუდამ დასაღუპად ხელყოფილი ქართულ–ქართველური ენები და მათ შორის მეგრული ენა. <br /> რად ღირს მარტო ის ფაქტი, რომ კოლხები ანუ კოლხურ ენაზე მეტყველნი იყვნენ წმინდა ნინო კაბადოკიელი და წმინდა გიორგი კაბადოკიელი. <br /> რად ღირს მარტო ის ფაქტი, რომ კოლხურ ენაზე ქადაგებდნენ ქრისტიანულ სარწმუნოებას კოლხეთში, მისი პირველმქადაგებლები და აქედან დაიწყო ამ სარწმუნოების დამკვიდრება ქართველ–ქართველური ეთნოსის ხალხებში. <br /> ბუნებრივი პირობების, მრავალნაირი კატაკლიზმების, ისტორიული ქარტეხილების, ჟამთა სვლის სიავეთა შედეგად მრავალგზის დაყოფილ–დანაწევრებული, ერთმანეთისაგან დაშორისშორებული ქართულ–ქართველური ეთნოსის ხალხები, ლამის მთელი დედამიწის ზურგზე რომ იყვნენ მოდებულნი უშორეულეს წარსულში, ცალ–ცალკე ეწეოდნენ ცხოვრებას, ქმნიდნენ თავთავიანთ ენებს, აშენებდნენ სოფლებსა და ქალაქებს... მრავალგზის განიცადეს მათ განადგურება, დამცრობა, გადაშენების პირას დგომა... მაგრამ განგების ძალით გადარჩენილმა ქართულ–ქართველური ეთნოსის ხალხებმა, ამ ხალხების გარკვეულმა ნაწილმა, საბოლოოდ, თავი მოიყარეს მათს ისტორიულ ოდაბადესა თუ შურობუმუში ანუ ძირძველ მშობლიურ მიწაწყალზე და ერთად განაგრძეს ცხოვრება და ბრძოლა არსებობისთვის. საკუთარი გენის ყივილით, მათ მოახდინეს ტომობრივი და ეროვნული კონსოლიდაცია, შექმნეს ერთიანი მშობლიური ენა–ქართული ენა და სახელმწიფოებრიობა; რასაკვირველია, შეინარჩუნეს თავთავიანთი ტომობრივი (ზოგისთვის ოდესღაც მრავალი საუკუნეობით სახელმწიფოებრივი) ენებიც, ვითარცა (ასედაც იტყვიან ხოლმე) აკვნის ენები. <br /> როგორც მსოფლიო ენათმეცნიერება აღიარებს, დიდი ენა დიდ მდინარესა ჰგავს. როგორც დიდი მდინარე საზრდოობს და ძლიერდება თავისი შენაკადებით, პატარა მდინარეებითადა წყაროებით და დაშრებიან რა ისინი, შრება დიდი მდინარეც, ასევე, დედა ენა, დიდი ენა საზრდოობს მონათესავე ენებითა და დიალექტებით და მოკვდებიან რა ისინი, წყდება განვითარება და კვდება ისიც. <br /> ამ მიზეზით მრავალი ენა გადაშენდა. შორს რომ არ წავიდეთ, ჯერ კიდევ მე–19 საუკუნეში ლათინურ ენაზე მეტყველებდნენ, სწავლობდნენ, დისერტაციებს წერდნენ... მაგრამ ამ ენაზე, როგორც მშობლიურ ენაზე, დღეს არავინ მეტყველებს, ეს ენა მკვდარ ენად იქცა. იგი მხოლოდ აფთიაქებს შემორცა წამლების დასახე;ლების სახით. <br /> ქართული და ქართველური ენების სიკვდილის შემთხვევაში ისინი ხომ არსად შემორჩებიან. სიკვდილი კი, ძალიან მალე, როგორც ხშირად გვესმის, ძალიან ბევრ ენას უწერია. უკანასკნელ ხანს პრესაში დაუფარავად იწერება, რომ მსოფლიოში გამალებით მიმდინარე გლობალიზაციის პროცესების სდეგად 21–ე საუკუნეში მოსალოდნელია გადაჩეს დედამიწაზე არსებული ენების მხოლოდ 10 პროცენტი, ანუ 555 ენა 5545 ენიდან. <br /> ცნობილი ჭეშმარიტებაა: ენის და კერძოდ ქართული ენის –როგორც საერთოდ ყოველგვარი ეროვნულის–გადარჩენის ერთადერთი პირობაა ერის არსებობა, ერისა და ეროვნულობის შენარჩუნება და დაცვა. ამიტომაც ებრძვიან ასე გამალებით ყოველგვარ ეროვნულს გლობალისტები და მათი დამქაშები მთელ მსოფლიოში. <br /> თუ არა ენათმეცნიერებისთვის, სხვა ვისთვის შეიძლება ცნობილი იყოს ყველაზე უკეთ ყოველივე ზემოაღნიშნულის შესახებ? და გასაკვირი ის არის, რომ სწორედაც ცალკეული ენათმეცნიერები გამოდიან ამა თუ იმ ენის (ენების) წინააღმდეგ და უბიძგებენ მას (მათ) გადაშენებისაკენ. <br /> ცნობილია, რომ ჩვენს სინამდვილეში, საქართველოში, მავანთაგან, მრავალი საუკუნის მანძილზე, აშკარად თუ დაფარულად იდევნება არენიდან მეგრული, სვანური და ლაზური ენები. მიზეზად მუდამ ერთიანი ეროვნული ინტერესები სახელდება. სინამდვილეში კი სულ სხვა რამესთან გვაქვს საქმე. <br /> ვინ არ იცის, რომ აღმოსავლეთ საქართველოში თითქმის მუდამ მძლავრობდნენ შფოთი და განხეთქილება სამტავროებსა და სამეფოებს შორის. ამაზე ნათლად მეტყველებს ლევან სანიკიძის შრომები, მის მიერ აღწერილი „309 სირცხვილი“. სამეგრეო კი მუდამ იყო ქართველთა გაერთიანების ცდაში, მუდამ ასრულებდა გამაერთიანებლის როლს, არასდროს ცალკე სამეფოდ გამოყოფა არ უცდია, თუმცა ყველაზე მეტი შანსი სწორედ მას ჰქონდა. მან კარგად იცოდა ეროვნული მთლიანობის მნიშვნელობისა და აუცილებლობის შესახებ. თვით საბჭოთა პერიოდშიც, როცა ხელისუფლებას გათვალისწინებული ჰქონდა სამეგრელოს ავტონომიის შექმნა, იგი ამ აზრს არ თანაუგრძნობდა და ეს არც მომხდარა. ვერავინ დაასახელებს თუნდაც ერთ მეგრელს, რომელსაც საქართველოსაგან სამეგრელოს გამოყოფის სურვილი გამოეხატოს. ფსევდოპატრიოტი ქართველები (მათ შორის მეგრულენოვანნი) კი, სამეგრელოს მუდამ სეპარატიზმზე უკიჟინებენ. თვითონ იგონებენ ასეთს თავდვე ებრძვიან მას. ამით იწერენ ქულებს და ხშირად ინაღდებენ კიდეც ნასუფრალს ან გარკვეულ სკამებს ხელისუფლებაში, მეცნიერებაში და ა. შ. ყოველივე ამაზე მთელი წიგნები დაიწერება. <br /> უკანასკნელ პერიოდში მეგრული ენის წინააღმდეგ აშკარა ბრძოლა გააჩაღეს ენათმეცნიერებმა: ტარიელ ფუტკარაძემ, თეიმურაზ გვანცელაძემ, მანანა ტაბიძემ და მიტროპოლიტმა ანანია (ჯაფარიძემ). <br /> პირდაპირ მოგახსენებთ: <br /> როგორც ჩვენთვის ცნობილია, მათ, მიტროპოლიტ ანანია (ჯაფარიძის) ხელმძღვანელობით საქართველოს საპატრიარქოსთან დააარსეს ე. წ. ენათმეცნიერების განყოფილება და შექმნეს ცნობილი სამთა „თეორია“, რომლის მიხედვითაც მეგრული, ლაზური და სვანური ენებს კი არ წარმოადგენენ, არამედ ქართული ენის ისეთივე დიალექტებია, როგორიც ქართლური, კახური, გურული, ფშავური და სხვა. <br /> ცხადია, მეგრული, სვანური და ლაზური (ჭანური) ენებისთვის ენის სტატუსის წართმევას ესწრაფვიან იმ მიზნით, რომ ამ ენებს არ შეეხოთ ევროსაბჭოს კონვენცია მცირერიცხოვანი ხალხების, რეგიონალური და უმწერლობო ენების დაცვის შესახებ და ეს ენები დარჩნენ ყოველგვარი დაცვის გარეშე, სასიკვდილოდ განწირვისთვის. მათივე დალიხმევით ამ ენების სწავლება ათ წელზე მეტია რაც ამოღებულია უმაღლესი სასწავლებლების ფილოლოგიის ფაკულტეტის სასწავლო პროგრამიდანაც. აქამდე, როგორც კი საქართველოს მთავრობა გააჟღერებდა სიტყვას ევროსაბჭოს კონვენციების რატიფიკაციის შესახებ, თ. ფუტკარაძე და მისი თანამზრახველები ატეხდნენ ხოლმე ხმაურს, რომ ეს ანტიეროვნული საქმეა, და ისინიც უკან იხევდნენ. <br /> თავიანთი ამბიციური ანტიმეცნიერული, იდეოლოგიურად ფრიად საშიში, აშკარად ანტიეროვნული, შოვინისტური და ფაშისტური თეორიის დასამტკიცებლად ისინი აქამდე არაფერს და არავის ერიდებიან; მიმართავენ ჭეშმარიტი და პატიოსანი ენათმეცნიერების მიმართ, საერთოდ მეგრელების მიმართ საზიზღარ ცილიწამებებს, შანტაჟს, დაშინებას; ჯაშუშურს უწოდებენ ევროსაბჭოს აღნიშნულ კონვენციებსაც და ა. შ. <br /> რაც ესოდენ გასაკვირია, ისინი მეგრელთმოძულეობით იმდენად არიან დაბრმავებულნი, რომ სრულიად არ ერიდებიან საკუთარ ენათმეცნიერულ პრესტიჟსაც და წარმოიდგინეთ, სინდისსაც კი. <br /> არადა, არავითარი სპეციალური ენათმეცნიერული განათლება არ არის საჭირო იმისათვის, რომ ვერკვეოდეთ: მეგრული, ლაზური (ჭანური) და სვანური დიახაც წარმოადგენენ ცალკე დამოუკიდებელ ენებს, – მოძმე ქართველურ ენებს. <br /> ნებისმიერი მეხუთ–მეექვსე კლასელი ბავშვისთვისაც უთუოდ ადვილი გასაგებია შემდეგი რეალობა: <br /> 1) განა შეიძლება,შედგენილ იქნას მეგრულ–ქართული,სვანურ–ქართული, ლაზურ–ქართული, სვანურ–მეგრული, და მისთანა ლექსიკონები და რატომ არ შეიძლება ქართულ–ქართლური, კახურ–ქართული, კახურ–გურული, იმერულ–კახური და მისთანა ლექსიკონების შედგენა? ანდა: <br /> 2) რატომ ითარგმნება მეგრული, ლაზური და სვანური ქართულად და ასევე რატომ არ ითარგმნება ქართლური, კახური, გურული და სხვანი? <br /> 3) რატომ შეიძლება დაიწეროს ლექსები და შესრულდეს სიმღერები სვანურ, მეგრულ და ლაზურ ენებზე და არ შეიძლება იგივე, – გურულ, კახურ, ქართლურ და სხვა დიალექტებზე? <br /> 4) რატომ სჭირდება შესწავლა ქართულისა მეგრელს, ლაზს, სვანს და არ სჭირდება იგი ქართლელს, კახელს, იმერელს და სხვებს? <br /> 5) ვინმეს სმენია ან წაუკითხავს სადმე ცნებები: კახური ენა, იმერული ენა და მისთანანი? ხოლო ვის არ სმენია და არ წაუკითხავს ცნებები: მეგრული ენა, ჭანური ენა, სვანური ენა. <br /> 6) განა შემთხვევითია, რომ ენების ძალზე დიდი ნაწილი, საუკუნეების მანძილზე უმთავრეს სამეტყველო ორგანოს –ენას და მეტყველების საშუალებას ენას, ერთი და იგივე სახელები ჰქვია. მაგ: ქართული ენა, ენა; მარგალური ნინა, ნინა; русский язык, язык; ლაზური ნენა, ნენა; და სხვა. რას დაარქმევენ ამ თვალსაზრისით მათ კახურად, გურულად, ფშავურად და ა. შ. ისინი, ვინც მეგრულს, ლაზურსა და სვანურს ამათთან ათანაბრებენ? <br /> აქ კომენტარები ზედმეტია და მაინც, ერთ ფრიად დიდმნიშვნელოვან გარემოებაზეც: <br /> როგორც ეს ჩვენი გამოკვლევებით არის წარმოჩენილი, მეგრული ენა მსოფლიო ენებს შორის გამორჩეულია ლექსიკის განსაკუთრებული, გასაოცარი ფანტასტიური სიმდიდრით. იგი 1 მილიარდ 410 მილიონზე მეტ სიტყვას ითვლის პარალელური, იშვიათად ხმარებადი და პოტენციურად შესაძლებელი ფორმებითურთ, საიდანაც სავარაუდოდ, თანამედროვე მეგრულში მეტ–ნაკლები სიხშირით ხმარებადია ან შეიძლება იხმარებოდეს 500 მილიონი (თუ არა მეტი) სიტყვა. ამრიგად: <br /> 7) სხვა რომ არა იყოს რა, განა შეიძლება, ასობით მილიონი სიტყვის მქონე ენა იყოს დიალექტი რომელიმე ათობით, გნებავთ ასობით ათასი სიტყვის მქონე ენისა? <br /> რაკი მეგრული ენის ლექსიკის სიმდიდრეს შევეხეთ, ძალიან მოკლედ მოგახსენებთ მის ზოგიერთ სხვა ღირსებებზეც. <br /> მოგეხსენებათ რომ, ცივილიზებულმა ადამიანმა, ზუსტად გაიანგარიშა დედამიწის, მზის, მთვარისა და სხვა პლანეტების ზომები, მასები, დაშორებანი ერთმანეთისაგან. დათვალა მეგაგალაკტიკების ვარსკვლავთა რიცხვ და ა.შ. მაგრამ ვერა და ვერ წარმოაჩინა ენის წარმოშობის საფუძვლები. მეტიც, მათ ენის წარმოშობის საკითხის შესწავლა შეუძლებლადაც კი გამოაცხადეს. ამასთან, ენათმეცნიერებმა ჩათვალეს რომ სიტყვები, საგანთა და სხვათა სახელები ადამიანის მიერ ხელოვნურად შემოღებული პირობითი ნიშნებია. <br /> ამის მიხედვით გამოდის რომ, ადამიანი ბუნებრივისა (სხეულებრივად) და ხელოვნურის (ენისა) რაღაც ნაერთს, კონგლომერატს წარმოდგენს. <br /> მეგრული ენის მეცნიერულად შესწავლამ კი გვაჩვენა, რომ ამ ენაში ცოცხლად არის დაუნჯებული ენის (მოცემული ენის, ზოგადად, ანუ საერთოდ ენის და სხვა და სხვა ენის) წარმოშობისა და განვითარების საფუძვლები. კერძოდ, წარმოჩნდა, რომ საგნის (სხვა ობიექტური მონაცემის) სახელდებისა და ენის წარმოშობის საფუძველს წარმოადგენს ბუნებაში მოცემული ბგერებისადმი, ანუ ბუნების საგნების მიერ გაღებული ბგერებისადმი ხმაბაძვითობა, რაც ადამიანს განგებამ დაანათლა ბუნების საგნებთან თანაცხოვრების პიობებში მათთან შეხმიანებისა და გარკვეული კომუნიკაციის დამყარებისათვის. <br /> ენის წარმოშობის ბუნებითობის, კერძოდ ხმაბაძვითობის თეორიის აღიარება–დამტკიცებით, ჩვენ წარმოვაჩინეთ ისიც, რომ ადამიანი მთლიანობაში, ანუ სხეულებრივადაც და ენობრივადაც წარმოადგენს ერთიან ბუნებრივ ქმნილებას, შექმნილს იმავე უდიდესი ძალის მიერ, რომელმაც შეჰქმნა მთელი სამყარო. <br /> სხვაგვარად რომ ვთქვათ, ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ ენის წარმოშობის პირობითობის (იგულისხმება ენობრივი ნიშნების, ანუ სიტყვების „წმინდა წყლის“ პირობითობა) თეორიის, იგივე შეთანხმების თეორიის აღიარება და ბუნებრიობის თეორიის უარყოფა, რაც გაბატონებული მოსაზრებაა მსოფლიო ენათმეცნიერებაში, –პრაქტიკულად ნიშნავს, ბუნების, თვით იმ უდიდესი ძალის უარყოფას, რომელმაც შეჰქმნა მთელი სამყარო, მათ შორის ჩვენი დედამიწა, და თვით ადამიანი, როგორც მეტყვრლი, მოაზროვნე და გონიერი არსება, ხატად და სახედ ღმრთისა. <br /> მსოფლიო ენათმეცნიერებაში, და არა მხოლოდ აქ, რა ხანია არსებობს განსხვავებული მოსაზრებანი სხვადასხვა ენის არსებობის შესახებ. ამის მიზეზად თვლიანიმას, რომ დედამიწაზე უნდა წარმოშობილიყო არა მხოლოდ ერთი, არამედ სხვადასხვა ენა სხვადასხვა ადგილას და თვით სხვადასხვა ეპოქაშიც კი. ეს მაშინ, როდესაც ბიბლიის მიხედვით თავდაპირველად შეიქმნა ერთადერთი ენა. <br /> ჩვენი მტკიცებულებები აღიარებაა იმისა, რომ ბიბლიის ეს გადმოცემა ჭეშმარიტებას წარმოადგენს, ვინაიდან დედამიწის ზურგზე არსებული ნებისმიერი ენა, რა დროსაც და რა ადგილასაც არ უნდა წარმოშობილიყო იგი, ისტორიულად წარმოშობილია (მომდინარეობს) ერთი ენისაგან – ბუნების ენისაგან, რადგან ენის წარმოშობის საფუძველს წარმოადგენს ბუნებაში მოცემული, ანუ ბუნების საგანთა მიერ გაღებული ბგერებისადმი ხმაბაძვითობა. სხვაგვარად რომ ვთქვათ, სამეტყველო ბგერები წარმოადგენენ ბუნებაში მოცემული ბგერების ადამიანისეულ რეპროდუქციას, ანუ, მსოფლიოს ენების ენობრივი ნიშნები ანუ სიტყვები შექმნილია ერთი საერთო მასალისაგან – ბუნებაში მოცემული ბგერებისაგან. კიდევ სხვანაირად და მოკლედ რომ ვთქვათ, პირველყოფილი მეტყველება ეს იყო განგების ნებით, ადამიანის ნებით ბუნებაში მოცემული ბგერებისადმიხმამიბაძვის საფუძველზე წარმოქმნილი მეტყველება ერთ ენაზე – ბუნების ენაზე. <br /> რაც შეეხება კითხვას, თუ რატომ ეწოდა ერთსა და იმავე საგანს სხვადასხვა სახელი სხვადასხვა ენაში, ანუ, რატომ გვაქვს სხვადასხვა ენა ადამიანებს, რაც ხე;ლს უშლიდა საგნის სახელდებისა და ენის წარმოშობის ბუნებითობის თეორიის, კერძოდ, ხმაბაძვითობის თეორიის აღიარებას, იხსნება შემდეგი რეალობის წარმოჩენით: მართალია, ერთი და იმავე საგანი ყველგან ჩვეულებრივ ერთნაირ ბგერებს გამოსცემს და გამოსცემდა სხვა დროსაც, მაგრამ სხვადასხვა ადამიანები მას აღიქვამდნენ და წარმოთქვამდნენ კიდეც განსხვავებულად. ასე მაგალითად, ის ბგერა, რომელიც ჩვენ ქართველებს და ჩვენს წინაპრებს გვესმის და ესმოდათ ჭ–თი,სლავებს ესმოდათ ჩ–თი. მათდამი ხმაბაძვის საფუძველზე კი განვითარდა შესაბამისი ბგერების საწარმოთქმო ჩვევა, ანუ საარტიკულაციო ბაზისი და მაშასადამე, შესაძლებელი გახდა სატანადო ბგერების წარმოშობა, რაც საფუძვლად დაედო საგანთა სხვადასხვაგვარად სახელდებას და სხვადასხვა ენის წარმოშობას, ენების სხვადასხვა ბგერითი შემადგენლობის შექმნის პირობებში. <br /> ამრიგად, ღვთის ნებითა და შეწევნით, ჩვენ (ჩემთან ერთად მხედველობაში მყავს ჩემი თანაავტორი ქალიშვილი ცირა ძაძამიაც) მოგვეცა შესაძლებლობა წარმოგვეჩინა ენის წარმოშობის ჭეშმარიტი საფუძვლები ქართული ენისა, იგივე ლაზარეს ენის ამ კონკრეტულ შემთხვევაში, კერძოდ, ერთ–ერთი ქართველური ენების, ასევე სხვა ენების მონაცემებთან შედარებით ანალიზის საფუძველზეც. <br /> რაცმეტად მნიშვნელოვანია, წარმოჩნდა რომ, თანამედროვე მეგრულ ენაში ცოცხლად არის დაუნჯებული ამ ენის ქართულ–ქართველური ენების, ზოგადად საერთოენისა და სხვადასხვა ენის (მსოფლიოს ყველა ენის) წარმოშობისა დაგანვითარების საფუძვლები და ისტორია. <br /> მეგრული ენა რომ გადაშენებულიყო, კაცობრიობა სამუდამოდ დაკარგავდა ენის წარმოშობის საიდუმლოებით მოცული ცხრაკლიტულის გასაღებს. <br /> ღვთის განგებით, ახდა წმინდა იოანე ზოსიმეს წინასწარმეტყველება: –ლაზარე აღსდგა! ლაზარეს ენა აღსდგა! ლაზარეს ენის (ქართულ–ქართველური ენების) მეშვეობით ეუწყა მსოფლიოს ყველა ენაზე მოლაპარაკეთ ქვეყნიერების უდიდესი საიდუმლოებანი და კერძოდ, ენის, როგორც საგანთა უნივერსალური სამყაროს უნივერსალური მოდელის – წარმოშობის საიდუმლოება. <br /> წარმოჩნდა ჭეშმარიტება, რომ მეგრული ენა, ლექსიკის კოლოსალური სიმდიდრისა და სიტყვების აღწერილობითი ხასიათის მეშვეობით წარმოადგენს საგანთა უნივერსალური სამყაროს უნივერსალურ მოდელს. <br /> აღნიშნული და სხვა მონაცემის მიხედვით მეგრული ენა წარმოადგენს მსოფლიოს ნომერ პირველ საოცრებას. <br /> მეგრული ენა, რომელიც უშუალო გაგრძელებაა კოლხური ენისა, – იმ საფუძველზე, რომ ეს უკანასკნელი, თავის მხრივ, უშუალო გაგრძელებაა იაფეტური (იგივე პროტოქართული) ენისა, – სხვა ქართველურ ენებთან ერთად, ისტორიულად წარმოადგენს ადამჟამიერ ენას, ადამის ენას. ადამისა და ადამის ენის ასაკი კი, დაახლოებით ორ მილიონ (2 000 000) წელს ითვლის. ამის დასტურია შემდეგი ფაქტები: <br /> I. ადამის ნაშიერს, ადამიანი მსოფლიოს ენებიდან, ქართულ–ქართველურ ენებში ჰქვია; <br /> II. დღევანდელი საქართველოს ტერიტორიაზე ნაპოვნი უძველესი პირველყოფილი ადამიანების ჩონჩხების ასაკი, გერმანელი სპეციალისტების გაანგარიშებით, დაახლოებით 1 მილიონ 800 ათას წელს ითვლის და ეს ჩონჩხეი კავკასიური (კოლხური) ტიპის ადამიანებისაა, რის გამოც იმავე მეცნიერებმა მათ, პირობითად ზეზვა და მზია უწოდეს; <br /> III. მეგრული ენის ლექსიკა მოიცავს კოლოსალურ, დიახ ფანტასტიურ სიმდიდრეს, ითვლის 500 მილიონამდე სიტყვას და ამ მხრივ მას მსოფლიოს ვერც ერთი ენა ახლოსაც ვერ მიუვა. <br /> აი, ასეთი ენის გაქრობას ესწრაფვიან მეგრელთმოძულენი. <br /> და ბოლოს: <br /> მეგრული ენა დიდი წმინდანებისა და დიდი ღმერთების ენაა. კოლხები იყვნენ წმინდა გიორგი კაბადოკიელი და წმინდა ნინო კაბადოკიელი. კოლხურ ენაზე უმღეროდა „ნინენას“ ღვთისმშობელი მაცხოვარს, დედით კოლხი იყო ღვთის პირმშო იესო ქრისტე. მზის ღმერთის ჰელიოსის ნაშიერი იყო კოლხეთის მეფე აიეტი, ასევე მისი და პასაფიე, – მეუღლე საბერძნეთის კუნძულ კრეტას მბრძანებლის მინოსისა (მინოსის სასახლის ნანგრევებში იქნა ნაპოვნი ასი წლის წინათ წარწერებიანი ფირფიტა, რაც ამ უკანასკნელად გ. კვაშილავამ ამოოშიფრა და სწორედაც კოლხური „ნინენას“ ტექსტი აღმოჩნდა. კოლხებს კი, ჰეროდოტეს (V ს. ძვ. წ. აღ), აპოლონიოს როდოსელისა და სხვათა გადმოცემით, „ოდესღაც დამწერლობა ჰქონდათ“. ეს სხვათა შორის); კოლხები იყვნენ ბერძნული პანთეონის ღმერთები: ზევსი, ჰერა და სხვ. <br /> სავსებით ნათელია: იმის გამო რომ, კოლხეთში ქრისტიანულ სარწმუნოებას მისი პირველმქადაგებელი სწორედაც საკუთარ ენაზე – კოლხურ ენაზე ქადაგებდნენ, ბიბლია ამ ენაზე არ (ვერ) ითარგმნებოდა და არა იმიტომ რომ მაშინ კოლხური ენა არ არსებობდა, როგორც ეს მიტროპოლიტ ანანიას (ჯაფარიძე) სურს დაამტკიცოს და რაზეც ააგეს, ტ. ფუტკარაძემ და მისმა თანამზრახველმა მეგრელთმოძულეებმა თავიანთი ცნობილი „თეორია“. <br /> ამჟამად, მეგრულ, ლაზურ (ჭანურ) და სვანურ ენებზე მეტყველი ადამიანების რიცხვი დედამიწაზე დაახლოებით, 10 მილიონს შეადგენს. <br /> ეგრეთწოდებული სამთა „თეორია“, უპირობოდ ითვალისწინებს მეგრული, ლაზური და სვანური ენებისა და ამ ენებსე მოსაუბრე 10 მილიონამდე ადამიანის აღგვას და გაქრობას პირისაგან მიწისა. ეს კი მხოლოდ მასშტაბებში ჩამორჩება ჰიტლერელი ფაშისტების ნახელავს. <br /> აი, ამიტომაც არის ტ. ფუტკარაძისა და მისი ამფსონების ანტიმეცნიერული „თეორია“,– უაღრესად შოვინისტური, იდეურად მეტისმეტად საშიში და აშკარად ფაშისტური თეორია. <br /> განსაკუთრებით სამწუხაროა ის, რომ ამ თეორიას ბინა დაუმკვიდრებია საქართველოს მართმადიდებლურ ეკლესიაში, კერძოდ საპატრიარქოში, ე. წ. ენათმეცნიერების განყოფილების სახით, მიტროპოლიტი ანანიას თავკაცობითა და მფარველობით. <br /> უმორჩილესად გთხოვთ, უწმინდესო და უნეტარესო, დაუყოვნებლივ აღკვეცოთ საპატრიარქოში ცხვრის ტყავში გახვეული მგლების, იგივე მეგრელთმოძულე, ადამიანთმოძულე, ქრისტეს მცნების უარმყოფელი სატანისტების არსებობა! გევედრებით, მუხლებზე დაჩოქილი მონა თქვენი, აარიდეთ სრულიად საქართველოს მოსალოდნელი უბედურება, ვიდრე ძალიან გვიანი არ იქნება! <br /> კიდევ ერთხელ გთხოვთ პატიებას კადნიერებისათვის, უწმინდესო და უნეტარესო! <br /> უაღრესი კრძალვით, მოწიწებითა და თქვენი დიდი კეთილდღეობის სურვილით. <br /><br /> მამანტი ძაძამია. <br /> პროფესორი, აკადემიკოსი. <br /> წალენჯიხა, ეწერი. 5 სექტემბერი, 2012 წ. https://colchis.ucoz.org/news/sakartvelos_k'atolik'os_p'at'riarks_uts'mindessa_da_unet'aress_ilia_meores/2012-11-08-28 ოდორია https://colchis.ucoz.org/news/sakartvelos_k'atolik'os_p'at'riarks_uts'mindessa_da_unet'aress_ilia_meores/2012-11-08-28 Thu, 08 Nov 2012 16:45:55 GMT ანზორ შონია: ქართველ ისტორიკოსებს ვუსაყვედურე საქართველოს სრულყოფილი, ობიექტური ისტორიის უქონლობა, რაც, ეტყობა, შეურაცხყოფად მიიღეს <br /><br /> ავტორი ეხმაურება “საქართველოს რესპუბლიკაში” 29 მაისსა და 1 ივნისს გამოქვეყნებულ წერილებს <br /><br /> გაზეთ “საქართველოს რესპუბლიკაში” (393, 20. I. 2010 წ.) გამოქვეყნდა ჩემი წერილი, რომელშიც გავიზიარე ბატონ შოთა ზოიძის აღშფოთება, რომ პრეზიდენტის ნათქვამმა – “ქართველობა სომხურ ეთნოსს ნიშნავსო” ჩაუშხამა ბათუმელებს შოთა რუსთაველის ბიუსტის დადგმის სიხარული. <br /><br /> იქვე გამოვთქვი გაკვირვება, რომ ბატონ შოთას, ფილოლოგიის დოქტორს, ამ გამოთქმამ რატომ არ გაახსენა უფრო ამაზრზენი რამ, რაც წერია “ქართლის ცხოვრების პირველ ნაწილში, უფრო ზუსტად, თავამდე – “შემოსვლა ალექსანდრესი” და ჩამოვთვალე, თუ რა მიმაჩნდა ქართველი ხალხის საშინელ შეურაცხყოფად: <br /><br /> - თარგამოსმა თავისი შვილიდან ყველაზე ჭკვიანს, ვაჟკაცს, უფროს შვილს ჰაოსს მისცა სამფლობელოს უკეთესი ნახევარი, ხოლო დანარჩენ 7 შვილს მეორე ნახევარი. <br /><br /> - ჰაოსი შვიდივე ძმის განმგებელი იყო და... ანზორ შონია: ქართველ ისტორიკოსებს ვუსაყვედურე საქართველოს სრულყოფილი, ობიექტური ისტორიის უქონლობა, რაც, ეტყობა, შეურაცხყოფად მიიღეს <br /><br /> ავტორი ეხმაურება “საქართველოს რესპუბლიკაში” 29 მაისსა და 1 ივნისს გამოქვეყნებულ წერილებს <br /><br /> გაზეთ “საქართველოს რესპუბლიკაში” (393, 20. I. 2010 წ.) გამოქვეყნდა ჩემი წერილი, რომელშიც გავიზიარე ბატონ შოთა ზოიძის აღშფოთება, რომ პრეზიდენტის ნათქვამმა – “ქართველობა სომხურ ეთნოსს ნიშნავსო” ჩაუშხამა ბათუმელებს შოთა რუსთაველის ბიუსტის დადგმის სიხარული. <br /><br /> იქვე გამოვთქვი გაკვირვება, რომ ბატონ შოთას, ფილოლოგიის დოქტორს, ამ გამოთქმამ რატომ არ გაახსენა უფრო ამაზრზენი რამ, რაც წერია “ქართლის ცხოვრების პირველ ნაწილში, უფრო ზუსტად, თავამდე – “შემოსვლა ალექსანდრესი” და ჩამოვთვალე, თუ რა მიმაჩნდა ქართველი ხალხის საშინელ შეურაცხყოფად: <br /><br /> - თარგამოსმა თავისი შვილიდან ყველაზე ჭკვიანს, ვაჟკაცს, უფროს შვილს ჰაოსს მისცა სამფლობელოს უკეთესი ნახევარი, ხოლო დანარჩენ 7 შვილს მეორე ნახევარი. <br /><br /> - ჰაოსი შვიდივე ძმის განმგებელი იყო და ისინი მორჩილებდნენ ჰაოსს და თურმე, მათი ენა იყო სომხური. <br /><br /> - ძვ.წ.ა. II საუკუნემდე ქართლოსიანთა ენა ყოფილა სომხური, რომელიც შემდგომში დაუტოვებიათ და შეუქმნიათ ქართული, აუღიათ უბოროტესი სჯული – ყოველთა ნათესავთა სჭამდნენ და მკვდარსაც შესჭამდნენ. <br /><br /> - თურმე ასეთი იხილა ქართველთა წინაპრები ალექსანდრე მაკედონელმა. <br /><br /> - რადგან თარგამოსის შვილები არიან ჰაოსი, ქართლოსი, ბარდოსი, მოვაკანი, ლეკოსი, ჰეროსი, კავკასი და ეგროსი, მეტყველებს იმაზე, რომ მათი შთამომავლები ერთი ეთნოსის ხალხებია, რაც გამორიცხულია – მეთქი. <br /><br /> აღვნიშნე, რომ ყოველივე ეს არავითარი წყაროებით არ დასტურდება, მით უმეტეს, ამ ეპოქაში სომხები საერთოდ არ ცხოვრობდნენ კავკასიის რეგიონში. <br /><br /> ვუსაყვედურე ქართველ მეცნიერებს, რომ რა უნდა წაეკითხათ ამაზე შეურაცხმყოფელი ქართველი ხალხისთვის, რომ ეთქვათ კომპეტენტური სიტყვა და ბოლო მოეღოთ ამ უტიფარი სიყალბისათვის. <br /><br /> ვთქვი, რომ სომეხი მეცნიერებისგან განსხვავებით, ეტყობა მათ არ აღმოაჩნდათ ერის წინაშე პასუხისმგებლობის გრძნობა ამის გასაკეთებლად. <br /><br /> მართალია, განხორციელდა “ქართლის ცხოვრების” შესანიშნავი გამოცემა, მაგრამ გამოვთქვი გაკვირვება, რა საჭირო იყო მის გამოცემაში მონაწილეობა მიეღო მთელ ისტორიულ სკოლას, მაშინ, როდესაც მის გამოსაცემად საკმარისი იყო 2-3 საშუალო დონის მეცნიერი და ერთი მხატვარი – მეთქი. <br /><br /> - იმის დასამტკიცებლად, რომ ძვ.წ.ა. – II-I საუკუნეებში კავკასიის რეგიონში სომხები არ ცხოვრობდნენ, გამოვაქვეყნე ჩვენი ქვეყნის იმ ეპოქის რუკა. <br /><br /> გაზეთ “საქართველოს რესპუბლიკაში” (#97. 26.I.2010წ) გამოქვეყნდა წერილი – “დღეს იბეჭდება ბევრი წიგნი (და სტატია), რომელთაც არავითარი ღირებულება არა აქვთ და მეცნიერების წინსვლას უშლიან ხელს” (პასუხად ბატონ ანზორ შონიას). <br /><br /> ხელს აწერენ ცნობილი მეცნიერები: მარიამ ლორთქიფანიძე, მზექალა შანიძე, დავით მუსხელიშვილი და როინ მეტრეველი. <br /><br /> როდესაც წერილს გავეცანი, გაოგნებული დავრჩი, ჩემს კრიტიკაზე მეტად ის უფრო ჩემს შეურაცხყოფას ითვალისწინებდა. <br /><br /> ამ დონის მეცნიერებს ეს ნამდვილად არ ეკადრებათ. <br /><br /> ქალბატონმა მარიამ ლორთქიფანიძემ 2005 წელს გაზეთ “საქართველოს რესპუბლიკის” 2 ნომერში გამოაქვეყნა წერილი აფხაზეთზე ჩემი სტატიის გამო, მაგრამ იქ სულ სხვა სიტუაცია იყო. <br /><br /> რაც შეეხება ბატონ როინ მეტრეველს, ჯერ კიდევ 1998 წელს ვაჩუქე ჩემი წიგნი “დიდი საქართველოს ტრაგედია”, შემდგომშიც მივეცი ზოგიერთი ჩემი ბროშურა და მისგან ერთგვარი მხარდაჭერა ვიგრძენი, მაგრამ შეიძლება გულში სხვას ფიქრობდა, რაზედაც მისი ეს ხელმოწერა მეტყველებს. <br /><br /> ბატონ დავით მუსხელიშვილსაც ვიცნობ, თუმცა ეტყობა არ ვახსოვარ, სწორედ მას მივუტანე 2007 წელს ჩემი წიგნი – “კოლხები ქართველების წინაპრები” ისტორიის ინსტიტუტში, მაგრამ, სამწუხაროდ, ის უკვე იქ აღარ მუშაობდა და წიგნები ახალ დირექტორს დავუტოვე. <br /><br /> სხვათა შორის, მე ერთ-ერთი ის კაცი ვარ, რომელიც იზიარებს მის მოსაზრებას, რომ ქართველი ხალხი შედგება არა ქართული ტომებისგან, არამედ ქართული ტერიტორიული ჯგუფებისგან. <br /><br /> ქალბატონ მზექალა შანიძეს პირადად არ ვიცნობ, მაგრამ კარგი ურთიერთობა მქონდა ღირსეულ ერისკაცთან – აკაკი შანიძესთან, ჯერ კიდევ 70-იან წლებში. <br /><br /> გარკვეულად მისი დამსახურებაცაა, რომ წერა დავიწყე, სწორედ მან მირჩია გამომექვეყნებინა ჩემი მოსაზრებები აფხაზეთზე და იქ მიმდინარე პროცესებზე. <br /><br /> წერილში ცინიზმით კითხულობენ, მომიკრავს ყური თუ არა, სინას მთაზე აღმოჩენილ წარწერაზე, რომელიც ამტკიცებს, რომ ალბანური ენა იგივე უდეური ენაა. რად მინდოდა ეს, როდესაც ამაზე თვითონ ბატონმა აკაკიმ მითხრა. <br /><br /> ჯერ ერთი ამაში რაა გასაკვირი, უდები ალბანების ისეთივე ტერიტორიული ჯგუფია, როგორც ჰერები და სუჯები. <br /><br /> მხოლოდ ეგ არის, რომ უდური ენა აშკარად ძალიან შეცვლილია, ალბათ იმდენად, რომ ძნელი სათქმელია, რამდენად გავს ის ალბანურ ენას. <br /><br /> სხვათა შორის, ბატონ აკაკის ძალიან მოეწონა ჩემი მოსაზრებები ქართულ დამწერლობაზე და მირჩია გამომექვეყნებინა. <br /><br /> მართლაც, 1995 წელს გამოქვეყნდა ჩემი “ღია წერილი აკადემიკოს თამაზ გამყრელიძეს”, სადაც მას არ დავეთანხმე მთელ რიგ საკითხებში. <br /><br /> ყოველ შემთხვევაში, აშკარად გამიკვირდა მათგან ასეთი წერილის გამოქვეყნება, თან ისიც გამიკვირდა, რომ ზოგიერთი ჩემი მოსაზრება სწორად არ არის გაგებული და სათანადოდ არასწორი მოსაზრებებია გამოთქმული: <br /><br /> - თითქოს ლეონტი მროველის თხზულება “მეფეთა ცხოვრება” ამაზრზენად მიმაჩნია, მაშინ, როდესაც ერთმნიშვნელოვნად ვამბობ, რომ მის პირველ ნაწილშია მთელი რიგი ამაზრზენი მოსაზრებები ჩადებული (ისინი ამ წერილში მაქვს ჩამოთვლილი). <br /><br /> - თითქოს ეჭვქვეშ ვაყენებ კავკასიაში მცხოვრები ხალხების თარგამოსისგან წარმომავლობასაც, რაც არასწორია. მე ამაზე აზრი არ გამომითქვამს, მე აღვნიშნე, რომ თარგამოსის შთამომავლებს სომხებს და ქართველებს (სხვა კავკასიელ ხალხებსაც) სხვადასხვა ეთნოსი აქვთ, რაშიც თვითონ წერილის ავტორებიც მეთანხმებიან. <br /><br /> - მიმაჩნდა, რომ კავკასიის ხალხების თარგამოსისგან შთამომავლობა მიზნად ისახავდა, რომ მათ, მართლაც ძმებად ეგრძნოთ თავი, მაგრამ ამ იდეის ავტორის მიზანმა არ გაამართლა. სხვა თუ არაფერი, მათ რა უბედურებაც მოუტანეს ქართველ ხალხს, საყოველთაოდ ცნობილია. <br /><br /> ვერ გეტყვით სხვები რა აზრის არიან, მაგრამ ჩემთვის მიუღებელია, როდესაც ქართლელებისა და მეგრელების ძმობის რანგშია აყვანილი მათი ძმობა სომხებთან, ლეკებთან და ა.შ. <br /><br /> როგორც მიიჩნევენ, თითქოს კავკასიის ხალხების თარგამოსის შვილებად აღიარების ვერსია ბიბლიაშია ჩადებული, მე ეს არ მიმაჩნია სიმართლედ, ვინაიდან მათში კავკასიის ის ხალხებია ჩამოთვლილი, რომლებიც ბიბლიის შექმნის ეპოქაში, ფაქტობრივად არ არსებობდნენ. <br /><br /> მართლაც, ჰერები ალბანების ერთ-ერთი ტერიტორიული ჯგუფია, რომელიც გამოჩნდა I საუკუნეში, ხოლო თარგამოსის შვილად ალბანოსი კი არ არის წარმოდგენილი, არამედ ჰეროსი. <br /><br /> - თითქოს ჩემი მსჯელობიდან ჩანს, რომ თარგამოსი სომხად მიმაჩნია, რაც აბსოლუტურად გამორიცხულია. ამას ნებისმიერი მიხვდება, ვინც წაიკითხავს ჩემს წერილს. <br /><br /> - აქვე, წერილის ავტორები მასწავლიან – ცნობისათვის: “თარგამოსი იყო ძე თარშისი, ძმისწული იაფეტისი, ნოეს ძისაი”. <br /><br /> აშკარად გაოგნებული დავრჩი, ვიცოდი, რომ თარგამოსი ნოეს ერთ-ერთი ძის იაფეტის შთამომავალი იყო და ჩვენ იაფეტიდები ვიყავით, ამ დროს ეს კომპეტენტური მეცნიერები ერთმნიშვნელოვნად მეუბნებიან, თითქოს თარგამოსი იაფეტის ძმისშვილია. ე.ი. რადგანაც ნოეს სამი შვილი ჰყავდა, ქამი, სემი და იაფეტი, ე.ი. ჩვენ ან სემის შთამომავლები, სემიტები ვყოფილვართ, ან ქამის შთამომავლები – ქამიტები. <br /><br /> მართლაც, ეს ჩემთვის სრულიად ახალი რამ იყო, ალბათ, დროა ხალხმაც გაიგოს ეს ვერსია. <br /><br /> - თითქოს ქილიკით მოვიხსენიებ ვახტანგ II-ის “სწავლულ კაცთა” მიერ გაწეულ შრომას, რაც არასწორია, მხოლოდ ეს არის, რომ ვერ წარმოვიდგინე, კომისიამ, რომელიც ადგენდა “ქართლის ცხოვრების” რეალურ ტექსტს, არ ამოიღო ქართველების კაციჭამიობის, უფრო მეტი, მკვდრისჭამიობის ვარიანტი, ქართლელების სომხობა და ქართლელების ენად სომხურის გამოცხადება, მაშინ, როდესაც ყოველივე ეს არავითარი ისტორიული წყაროებით არ არის დადასტურებული. <br /><br /> არა და, მსოფლიოში ვერ ნახავთ მემატიანეს, რომელიც თავისი ქვეყნის ისტორიას იმით იწყებდეს, რომ მათი წინაპრები კაციჭამიები, უფრო მეტი, მკვდარიჭამიები იყვნენ. <br /><br /> ვფიქრობ, არც “სწავლულ კაცებს”, მით უმეტეს მეფეს, არაფერი უშლიდათ ხელს ეს საზიზღრობა მაინც რომ ამოეღოთ. <br /><br /> - მსაყვედურობენ, რომ გამართლებულად მიმაჩნდა ქართველ მეცნიერებს ეთქვათ კომპეტენტური სიტყვა და ბოლო მოეღოთ ამ “უტიფარი სიყალბისათვის”, მაგრამ, როგორც ისინი ამბობენ, მე აზრად არ მომსვლია “მეფეთა ცხოვრების” პირველი ნაწილის ამოღება, არამედ მიზანშეწონილად ვთვლიდი კომენტარს ან ნარკვევის სახით საზოგადოებისთვის ეთქვათ, რომ ქართველები ჰაოსის მონა-მორჩილები არ ყოფილან, ქართლელების ენა სომხური არ ყოფილა, ალექსანდრე მაკედონელს არ უნახავს კაციჭამია და მკვდარიჭამია უბოროტესი სჯულის პატრონი ქართველები, მით უმეტეს დადგენილია, რომ ის საქართველოში არ ყოფილა და ყოველივე ზემოთქმული არავითარი წყაროებით არ დასტურდება. <br /><br /> ყოველ შემთხვევაში, წერილში ერთი სიტყვაც არ არის ნათქვამი, თუ რა შეხედულება აქვთ მათ იმ ფაქტებზე, რომლებიც მე ამაზრზენად მივიჩნიე. <br /><br /> - წერილის ავტორების რისხვა განსაკუთრებით იმით დავიმსახურე, რომ ვთქვი, რად უნდოდა ისტორიკოსების არმია “ქართლის ცხოვრების” გამოცემას-მეთქი, მით უმეტეს, როდესაც მასში რაიმეს შეცვლა გამორიცხულია. <br /><br /> მართალია, წიგნი მაღალ დონეზეა გამოცემული, მაგრამ მე მაინც ვთვლი, რომ მის გამოსაცემად არ იყო აუცილებელი მთელი ისტორიული სკოლის ჩართვა, ვინაიდან ქართველ მეცნიერებს მასზე დიდი შრომა აქვთ გაწეული და ასეთი პოტენციის გამოყენება მასზე გაუმართლებლად მიმაჩნია. <br /><br /> ამდენად, ვფიქრობ, რომ მეცნიერებისთვის შეურაცხყოფა არ მიმიყენებია. <br /><br /> - ალბათ, დროა გადავიდეთ იმ საკითხზე, რომელზედაც კომენტარის გაკეთება წერილის ავტორებს ეუხერხულებათ: <br /><br /> მიმაჩნდა, რომ ლეონტი მროველს არავითარი საფუძველი არ ჰქონდა მეფეთა ცხოვრების პირველ ნაწილში ეთქვა ის, რასაც მე ამაზრზენად მივიჩნევ. <br /><br /> ამის დასამტკიცებლად განვაცხადე, რომ ძვ.წ.ა. II საუკუნეში კავკასიის რეგიონში სომხები არ ცხოვრობდნენ, რაც უაზრობად ხდის ლეონტი მროველის მოსაზრებებს სომხების როლზე იმ ეპოქის კავკასიაში. <br /><br /> მართალია, ცნობილი მეცნიერები ხაზს უსვამენ ჩემს უვიცობას და იმას, რომ თურმე არც ვიცნობ და ვერც ვერკვევი წყაროებში, მაგრამ ეს ასე ნამდვილად არ არის. <br /><br /> უფრო მეტი, ეტყობა ცნობილი მეცნიერები წყაროების მიმართ გარკვეულ უნდობლობას იჩენენ. <br /><br /> ძვ.წ.ა. II-I საუკუნეებში სომხები რომ კავკასიაში არ ცხოვრობდნენ, ამისი ერთ-ერთი უტყუარი წყაროა ჰეროდოტე (ძვ.წ.ა. I-ს), რომელიც მეწამული ზღვიდან შავ ზღვამდე (ფაზისამდე) ასახელებს ოთხ ხალხს – სპარსებს, მიდიელებს, სასპერებს და კოლხებს. <br /><br /> ჰეროდოტეს კომპეტენტურობაში ეჭვის შეტანა, ვფიქრობ, გამორიცხულია და რადგანაც ის ფაქტობრივად კავკასიის რეგიონში სომხებს არ ასახელებს, მეტყველებს იმაზე, რომ ისინი იმ ეპოქაში კავკასიაში არ ცხოვრობდნენ, რადგანაც მეტ-ნაკლებად ცნობილია ის ტერიტორიები, რომლებიც ეკავათ სპარსებს, მიდიელებს და სასპერებს, თავს უფლება მივეცი ტერიტორია შავი ზღვიდან კასპიის ზღვამდე კოლხეთის (ეგრისის) სამეფოს საზღვრებში შემეტანა. <br /><br /> სხვათა შორის, ჩემს წერილზე გაზეთ “საქართველოს რესპუბლიკაში” (#100.01.06.2010 წ.) გამოქვეყნდა ცნობილი პროფესორის, ბატონ ნოდარ ლომოურის წერილიც – “ნუ შეურაცხვყოფთ ქართულ ისტორიოგრაფიას ფანტაზიების საფუძველზე”. <br /><br /> ბატონი ნოდარი თითქმის იგივეს იმეორებს, რასაც წინა წერილის ავტორები წერენ და არ გავიმეორებ, მას სწორედ ჩემი რუკა მიაჩნია იმ ფანტაზიად, რომელიც თურმე შეურაცხყოფას აყენებს ისტორიას. <br /><br /> მართალია, წინა წერილის და ამ წერილის ავტორები მსაყვედურობენ, თითქოს წყაროებს არ ვიცნობ, მაგრამ, ვგონებ, მათ უფრო აქვთ ეს ნაკლი. <br /><br /> ტერიტორია შავი ზღვიდან კასპიის ზღვამდე კოლხეთის (ეგრისის) სამეფოს შემადგენლობაში რომ მოვაქციე, ამაზე ჰეროდოტეს გარდა სხვა წყაროებმაც მომცეს უფლება. <br /><br /> ერთ-ერთი წყაროა “ბიზანტიური ენციკლოპედია” (IX ს), სადაც წერია, რომ “ალბანები მეგრელები არიან”. <br /><br /> როგორც ცნობილი მეცნიერი აკაკი ურუშაძე გვამცნობს, თურმე ამავე აზრის ყოფილა ბიზანტიელი სწავლული ევდოკია (XI ს). <br /><br /> როგორც ცნობილია, თითქმის II საუკუნიდან XII საუკუნემდე ბიზანტიელები ეგრისის სამეფოს ლაზიკად მოიხსენიებდნენ და მეგრელებს – ლაზებად. მიუხედავად ამისა, ბიზანტიელი სწავლულები ალბანებს მაინც მეგრელებად მოიხსენიებდნენ, რაც ამ წყაროების რეალობაზე მეტყველებს. <br /><br /> ბუნებრივია, ერთადერთი საფუძველი, რამაც ბიზანტიელ სწავლულებს ათქმევინა, რომ ალბანები მეგრელები არიან, იყო ალბანური და მეგრული ენის ერთიდაიგივეობა. <br /><br /> ეტყობა, ალბანეთში IX-X საუკუნეებშიც კი ალბანური ენა იგივე მეგრული ენა იყო. <br /><br /> გარდა ამისა, არსებობს ცნობილი მეცნიერის იოსებ ყიფშიძის წიგნი “მეგრული (იბერიული) ენის გრამატიკა” (1914 წ. ს.პეტერბურგი). <br /><br /> ბატონი იოსები ბრძანებს, სამეგრელოდან ისეთ დაშორებულ ადგილას, როგორიც საინგილოა, ვხვდებით მეგრულ ტოპონიმებს, ჰიდრონიმებს, გამოთქმებსა და ა.შ. <br /><br /> თურმე, XX საუკუნის დასაწყისში საინგილოში კითხვას “ვინ ხარ.” ამბობდნენ მეგრულად – “მი რექ.” ასევე სიტყვა “დაუწერელს” წერდნენ “უ-დაუწერელი”, რასაც ბატონი იოსებ ყოფშიძე ხსნის იმით, რომ ადრე საინგილოშიც მეგრულად საუბრობდნენ. <br /><br /> თუ გავითვალისწინებთ იმ გარემოებას, რომ საინგილო (ჰერეთის ჩრდილო რეგიონი) ყოფილი ალბანეთის რეგიონი იყო, ეს კიდევ ერთხელ ადასტურებს ალბანების მეგრელობას. <br /><br /> სხვათა შორის, ცნობილ მეცნიერს რისმაგ გორდეზიანს აქვს ნაშრომი “ქართველი ერის ჩამოყალიბების პრობლემები”, სადაც ის ამბობს, რომ ერის ერთიანობას განსაზღვრავს ხალხის ისტორიული მეხსიერება, რომელიც ქართველ ერს შემორჩა კოლხეთის სამეფოს ეპოქიდან, რაც იძლევა საფუძველს ქართული ეთნოსის სათავედ კოლხეთი მივიჩნიოთ. <br /><br /> სწორედ ამ ნაშრომში ის წერს, რომ კასპიისპირეთში დღესაც ვხვდებით უამრავ “აიეტიზმს” (მეგრელიზმს). <br /><br /> ყოველ შემთხვევაში, ჰეროდოტეს წყარო – “ბიზანტიური ენციკლოპედია”, ბიზანტიელი სწავლულის ევდოკიას მოსაზრება, იოსებ ყოფშიძის წიგნი, რისმაგ გორდეზიანის ნაშრომი, შავი ზღვიდან კასპიის ზღვამდე გავრცელებული მეგრული ტოპონიმები, იძლევა რეალურ საფუძველს, ტერიტორია შავი ზღვიდან კასპიის ზღვამდე, ჩვენი ქვეყნის შემადგენლობაში მოიაზრებოდეს. <br /><br /> ჩემს წერილში მე ეს წყაროები არ მომიყვანია, ხოლო, ეტყობა, ჩემი კრიტიკის ავტორებისთვის ისინი “უცნობია”, რამაც მათ ათქმევინა, რომ ამ საკითხზე კომენტარისგან თავს იკავებენ და ალბანურ ენას მეგრულ ენად არ მიიჩნევენ. <br /><br /> - მსაყვედურობენ, რომ მე სომეხი მეცნიერები მომწონს, რაც სინამდვილეს არ შეეფერება, მაგრამ, ერთგვარად ვუგებ მათ, როდესაც ისინი ყველაფერზე მიდიან თავიანთი ქვეყნის პრესტიჟის ასამაღლებლად. <br /><br /> წარმოიდგინეთ, “ბიზანტიურ ენციკლოპედიაში” წერებულიყო “ალბანები სომხები არიანო”, რას მოიმოქმედებდნენ სომხები. <br /><br /> სხვათა შორის, რუკამ, სადაც შავი ზღვიდან კასპიის ზღვამდე ტერიტორია კოლხეთის (ეგრისის) სამეფოს საზღვრებშია და სომხები საერთოდ არ ჩანან, დიდი აღშფოთება გამოიწვია სომხებში, მაგრამ არ მეგონა, თუ იგივე იყო მოსალოდნელი ქართველი მეცნიერებისგან. <br /><br /> არადა, ეს რუკა, იმაზეც მეტყველებს, რომ ქართველებში ერთი ეთნოსის დომინანტია და თუ ვინმეს აწუხებს, რომ იმ ეპოქაში ჩვენს ქვეყანას ერქვა კოლხეთის (ეგრისის) სამეფო, ეს მის კუთხურ ცნობიერებაზე მეტყველებს. მთავარია ერთნი ვიყოთ და არავითარი მნიშვნელობა არა აქვს იბერი გვერქვა, კოლხი, ქართლელი, მეგრელი, კახელი თუ სხვა. <br /><br /> ქართველი მეცნიერები, განსაკუთრებით იმან აღაშფოთა, რომ ვწერ კოლხეთის (ეგრისის) სამეფოს დაშლისა და მის აღმოსავლეთ ნაწილში ძვ.წ.ა. II-III-საუკუნის მიჯნაზე ჩამოყალიბდნენ იბერიის (და არა ქართლის) და ალბანეთის სამეფოები და ამის შემდეგ იბერიაში მცხოვრებ მეგრელს დაერქვა იბერი და ალბანეთში მცხოვრებს – ალბანი, ხოლო მათი სამეტყველო ენა ისევ მეგრული იყო. <br /><br /> ამისთანა მოვლენას XIII-XII საუკუნეებშიც ჰქონდა ადგილი. როდესაც ეგრისის სამეფოში წარმოჩინდნენ ქართულენოვანი რეგიონები, იმერეთი, გურია, რაჭა და აჭარა, იმერეთში მცხოვრებ მეგრელს დაერქვა იმერელი, გურიაში – გურული, რაჭაში – რაჭველი და აჭარაში – აჭარელი. <br /><br /> - წერილის ავტორების აღშფოთება გამოიწვია იმანაც, რომ ქართველ ისტორიკოსებს ვუსაყვედურე, საქართველოს სრულყოფილი ობიექტური ისტორიის უქონლობა, რაც ეტყობა შეურაცხყოფად მიიღეს. <br /><br /> და ეს მაშინ, როდესაც, დღესაც არაა დადგენილი, საიდან იწყება ჩვენი ქვეყნის ისტორია, ქართული სახელმწიფოებრიობა (ზოგი ასახელებს 3000 წელს, ზოგი 2300 წელს, ზოგი XI საუკუნეს და ა.შ.), რა სახელები ერქვა ჩვენს ქვეყანას სხვადასხვა ეპოქაში, რა ენაზე მეტყველებდნენ ჩვენი შორეული წინაპრები, რა ტერიტორიები ეკავა ჩვენს ქვეყანას სხვადასხვა ეპოქაში და ა.შ. <br /><br /> და ეს მაშინ, როდესაც გვაქვს უძლიერესი ისტორიული სკოლა, რომელსაც ეს ნამდვილად არ გაუჭირდება. <br /><br /> როდესაც ასეთი ისტორია გვექნება, არა თუ პრეზიდენტს, არამედ რიგით ქართველსაც არ შეეშლება, თუ რაზე მეტყველებს ქართული ეთნოსი. <br /><br /> ანზორ შონია, <br /><br /> ფაზისის აკადემიის ნამდვილი წევრი. <br /><br /> “საქართველოს რესპუბლიკა” https://colchis.ucoz.org/news/anzor_shonia_kartvel_ist'orik'osebs_vusaqvedure_sakartvelos_srulqopili_obiekt'uri_ist'oriis_ukonloba_rats_et'qoba_sheuratskhqopad_miighes_avt'ori/2012-10-06-27 ოდორია https://colchis.ucoz.org/news/anzor_shonia_kartvel_ist'orik'osebs_vusaqvedure_sakartvelos_srulqopili_obiekt'uri_ist'oriis_ukonloba_rats_et'qoba_sheuratskhqopad_miighes_avt'ori/2012-10-06-27 Sat, 06 Oct 2012 15:55:51 GMT ,, შუშანიკის წამებაში" ქართლად არ იხსენიება მთელი აღმოსავლეთ საქართველო, არამედ ერთი ჩვეულებრივი შემადგენელი ნაწილი. ერთი პროვინცია, რომელიც ჰერეთის მოსაზღვრედ ჩანს და იმ დროს სპარსეთს ემორჩილება, თუმცა ნომინალურად ის იბერიის ნაწილს შეადგენს. ეს არის ჩვენი მერმინდელი დროის სომხითი, როგორც სამართლიანად ფიქრობს კორნელი კეკელიძე. შუშანიკის მარტვილობაში ქართლის მეფე, სრულიად არ იხსენიება. ვარსქენი სპარსეთის მეფის სრულს განკარგულებაშია. უკანასკნელი იწვევს მას თავის კარზე, ჰგზავნის ჩორდში (დარუბანდში), აომებს ჰუნებთან და სხვა. იმ დროის ჰერეთი და ქართლი ნომინალურად იბერთა სახელმწიფოს ეკუთვნოდა. თუმცა ირანს ემორჩილებოდა." <br /><br /> ექვთიმე თაყაიშვილი ,, შუშანიკის წამებაში" ქართლად არ იხსენიება მთელი აღმოსავლეთ საქართველო, არამედ ერთი ჩვეულებრივი შემადგენელი ნაწილი. ერთი პროვინცია, რომელიც ჰერეთის მოსაზღვრედ ჩანს და იმ დროს სპარსეთს ემორჩილება, თუმცა ნომინალურად ის იბერიის ნაწილს შეადგენს. ეს არის ჩვენი მერმინდელი დროის სომხითი, როგორც სამართლიანად ფიქრობს კორნელი კეკელიძე. შუშანიკის მარტვილობაში ქართლის მეფე, სრულიად არ იხსენიება. ვარსქენი სპარსეთის მეფის სრულს განკარგულებაშია. უკანასკნელი იწვევს მას თავის კარზე, ჰგზავნის ჩორდში (დარუბანდში), აომებს ჰუნებთან და სხვა. იმ დროის ჰერეთი და ქართლი ნომინალურად იბერთა სახელმწიფოს ეკუთვნოდა. თუმცა ირანს ემორჩილებოდა." <br /><br /> ექვთიმე თაყაიშვილი https://colchis.ucoz.org/news/rodis_sheitsvala_iberta_sakhelmts'ipo_kartvelta_sakhelmts'ipod_quot/2012-09-28-26 ოდორია https://colchis.ucoz.org/news/rodis_sheitsvala_iberta_sakhelmts'ipo_kartvelta_sakhelmts'ipod_quot/2012-09-28-26 Fri, 28 Sep 2012 10:36:09 GMT საინტერესო და უთუოდ აღსანიშნი ტერმინებია ქართულის სადამწერლობო სიტყვები.ამას ყველაზე ადრე ყურადღება მიაქცია შოთა ძიძიგურმა.ქართულ ენაში,და ზოგად ქართველურში, მთლიანად დაცულია მომენტი, იმ დროისა,როდესაც ქართველები წერდნენ მყარ მასალაზე,ამიტომ დამწერლობა, ტერმინი მოითხოვს გაშიფვრას. ძიძიგურის აზრით ყველა ეს ტერმინი ქართველური წარმოშობისაა,და იგი არაა ნასესხები. ეს დიდად საჭირო და დამაფიქრებელი ფაქტია. <br /> წერ-ა. <br /> მ-წერ-ლობა. <br /> დამ-წერ-ლობა. <br /> მ-წერ-ალი. <br /> წერ-ტილი. <br /> წიგნი. <br /> ყველა ეს სიტყვა, სემანტიურად უკავშირდება ჭრას,ამოკვეთას,ამოფხეკვას, ქართული ზმნა წერა ეთანაბრება ამოჭრას ამოკაწვრას. ეს იმაზე მიგვანიშნებს,რომ ქართული ანბანი ხაზობრივი სისტემით იწერებოდა. ძირითადად მაგარ მასალაზე, რადგან ეს უძველესი პერიოდია, რბილ მასალაზე ჯერ კიდევ არ არის საუბარი. ამიტომ საგანი, მასალა, რომ გამოყენებულყოფილიყო მასზე დაწოლითი ხასიათის ამოკაწვრითი სამუშაო უნდა ჩაეტარებინათ. რა გვაძლევს ამის თქმის უფლებას? ქართულ ენაში ერთ– ერთ სამუშაო იარაღს წერაქვი ეწოდება. ანუ წერ... საინტერესო და უთუოდ აღსანიშნი ტერმინებია ქართულის სადამწერლობო სიტყვები.ამას ყველაზე ადრე ყურადღება მიაქცია შოთა ძიძიგურმა.ქართულ ენაში,და ზოგად ქართველურში, მთლიანად დაცულია მომენტი, იმ დროისა,როდესაც ქართველები წერდნენ მყარ მასალაზე,ამიტომ დამწერლობა, ტერმინი მოითხოვს გაშიფვრას. ძიძიგურის აზრით ყველა ეს ტერმინი ქართველური წარმოშობისაა,და იგი არაა ნასესხები. ეს დიდად საჭირო და დამაფიქრებელი ფაქტია. <br /> წერ-ა. <br /> მ-წერ-ლობა. <br /> დამ-წერ-ლობა. <br /> მ-წერ-ალი. <br /> წერ-ტილი. <br /> წიგნი. <br /> ყველა ეს სიტყვა, სემანტიურად უკავშირდება ჭრას,ამოკვეთას,ამოფხეკვას, ქართული ზმნა წერა ეთანაბრება ამოჭრას ამოკაწვრას. ეს იმაზე მიგვანიშნებს,რომ ქართული ანბანი ხაზობრივი სისტემით იწერებოდა. ძირითადად მაგარ მასალაზე, რადგან ეს უძველესი პერიოდია, რბილ მასალაზე ჯერ კიდევ არ არის საუბარი. ამიტომ საგანი, მასალა, რომ გამოყენებულყოფილიყო მასზე დაწოლითი ხასიათის ამოკაწვრითი სამუშაო უნდა ჩაეტარებინათ. რა გვაძლევს ამის თქმის უფლებას? ქართულ ენაში ერთ– ერთ სამუშაო იარაღს წერაქვი ეწოდება. ანუ წერა ქვაზე, უფრო ზუსტად ამოჭრა,ამოკაწვრა მაგარ საგანზე. ქართულ ენაში პროცესი ,რომელიც უხოვარ დროს მოიცავს აქ არის ჩაკირული და განსხეულებული.სხვანაირად ამის ახსნა უბრალოდ წარმოუდგენელია. წერა ანუ ჭრა. წერაქვი სამუშაო იარაღი. ამდენად, ყოველი ეს სიტყვა თავისთავადი სემანტიკაა, რომელიც გვაძლევს ფორმებს, წერტილი ასევე ამოჭრას უდრის რაღაცაზე ნიშნის დადებას. ეს ქართულ სალიტერატურო ენის მონაცემებით.ახლა ვნახოთ ამ მონაცემს როგორ ასახავს მეგრული ენა. წერა მეგრულად ჭარუაა, აქ ფონეტიურ პროცესებთან გვაქვს საქმე,მაგალითად წ– სა და ჭ–ს გადასვლა. მეგრული ჭვემა და ქართული წვიმა, მეგრული ლარჭემი და ქართული ლერწამი.ეს ორი სიტყვა მცენარის სახელწოდება კიდევ ცალკე ძალიან საინტეროსო ფორმებს გვაძლევს. ქართულის ლერწამის სემანტიური მნიშვნელობა აიხსნება მეგრული ენის ლარჭემიდან. გადახვევა გამოგვივა საკითხიდან,მაგრამ უფრო დავაზუსტებ. ლერწამი ნიშნავს სწორ, მაღალ მცენარეს,რომელიც ძალიან გამართულია, ლამაზია. ლერ არაფერს გვაძლევს, ვერ ვიგებთ თუ რას უნდა ნიშნავდეს,ქართულად წემიც თითქმის გაუგებარია.მაგრამ ახლა დავუკვირდეთ მეგრულ ენას? ლარჭემი. ლარი მეგრულად სწორს ნიშნავს, ჭემი კი ბალხს, მცენარეს. სწორი მცენარე.აქ უკვე მეგრულის დახმარებით გავარკვიეთ აღნიშნული სიტყვის სემანტიკა. თვალსაჩინოა ასევე ჭ და წ ბგერის მონაცვლეობა. ასევე სვანურში ჭემი ნიშნავს ბალახს. დღეს ეს სიტყვა მეგრულში აღნიშნავს ადამიანის თმის საფარველს, კერძოდ ბოქვენის მიდამოზე და სხვა. ასევე წ სა და ჭ გადასვლა ხდება მეგრულ წა –ში რომელიც წყალს ნიშნავს და ქართულად ჭის სახელი მეგრულში ინჭაა,ანუ წყალი, რომელიც ძალიან ქვემოთ იმყოფება, ინი მეგრულად ქვემოს, სიღრმეს ნიშავს.ასე რომ გავარკვიეთ ჭ და წ გადასვლა თუ როგორ ხდება ამ ენებში. ახლა დავუბრუნდეთ წერაქვს, ამის შესატყვისი მეგრულში გვაქვს წარკანტი, ან ჭარკანტი. ის პროცესი რომელიც ისახებოდა ქართულში წერა, ჭრა აქაც შენარჩუნებულია ოდნავ სახეცვლით. ჭარ ჭრა და კანტი ხაზი მეგრულად.რაღაცაზე ამოჭრა სწორი ხაზით.ასეთი სემანტიკურ მნიშვნელობას გვაძლევს იგი. თუ ძველ ქართულში წერაქუ იყო, მეგრულში ქვას ქუა ეწოდება,უ ამოვარდა და კბილბაგისმიერ,სონორი ვ –დ იქცა, ქვა. როგორც მტყუანი და მტყვანი.ეს ყველაფერი ფონეტიური პროცესების შედეგია.ასეთი მნიშვნელოვანი პროცესი აისახა ამ ენებით,რაც ზოგადად ჩვენი კულტურის კიდევ ერთ მნიშვნელოვან საკითხს საცნაურს გახდის .ამ მაგალითებითაც იკვეთება ქართული მოდგმის უძველესობა და მითაჟამიერი მყოფობა–არსებობის პირობები. <br /><br /> ზაალ ჯალაღონია https://colchis.ucoz.org/news/aghsanishni_t'erminebi/2012-09-26-25 ოდორია https://colchis.ucoz.org/news/aghsanishni_t'erminebi/2012-09-26-25 Wed, 26 Sep 2012 12:32:56 GMT ,ჩვენ რომ დღეს სამეგრელოს ვეძახით საქართველოს ტერიტორიას ცხენისწლიდან ენგურამდე, არის ჩვენი ეროვნული ისტორიის არცოდნის გამოვლინება.ეს ტერიტორია გახლავთ მხოლოდ ნაწილი ისტორიული სამეგრელოსი. დავიწყოთ იმით, რომ სამეგრელოს სამეფოსსა ზღვარს ჩრდილო–დასავლეთით, ისტორიის გარკვეულეტაპებზე, შეადგენდა მდინარე ყუბანი. <br /> მეორესაუკუნის ძვ. ბერძენი ისტორიკოსი არია ნენიკოპსიას (დღევანდელი ტუაფსე) მოიხსენიებს “ძველილაზიკე”–სსახელით.ამასვე იმეორებსმე-V საუკუნის ანონიმი გეოგრაფი პერპილუსში, სადაც აღნიშნულია, რომ შავიზღვის სანაპიროზე, ლაიასკონცხის ჩრდილოეთით, მდებარეობს პუნკტი “ძველი ლაზიკა” <br /> მდ. ყუბანის რაიონი რომ ოდიდგან კოლხეთის გავლენის სფეროს წარმოადგენდა,ეს ტრადიცია გრძელდებოდა აბხაზეთის (სამეგრელოს) სამეფოს შექმნისშემდგომაც მე–XVII საუკუნემდე. <br /> (ი.ჯავახიშვილი ტ. III გვ. 328), “ბარბაროს სიტყვებით განთითქოსისე გამოდის, რომ სამეგრელოს მთავრის სამფლობელო კავკასიონის ქედამდის აღწევდა. ის ამტკიცებს, რომ ჩრდილოეთით საბედიანოს ჩერქეზეთის მთაგრეხილი საზღრავდა.” <br /> (გ.გოგია) “1559 წელსდ.... ,ჩვენ რომ დღეს სამეგრელოს ვეძახით საქართველოს ტერიტორიას ცხენისწლიდან ენგურამდე, არის ჩვენი ეროვნული ისტორიის არცოდნის გამოვლინება.ეს ტერიტორია გახლავთ მხოლოდ ნაწილი ისტორიული სამეგრელოსი. დავიწყოთ იმით, რომ სამეგრელოს სამეფოსსა ზღვარს ჩრდილო–დასავლეთით, ისტორიის გარკვეულეტაპებზე, შეადგენდა მდინარე ყუბანი. <br /> მეორესაუკუნის ძვ. ბერძენი ისტორიკოსი არია ნენიკოპსიას (დღევანდელი ტუაფსე) მოიხსენიებს “ძველილაზიკე”–სსახელით.ამასვე იმეორებსმე-V საუკუნის ანონიმი გეოგრაფი პერპილუსში, სადაც აღნიშნულია, რომ შავიზღვის სანაპიროზე, ლაიასკონცხის ჩრდილოეთით, მდებარეობს პუნკტი “ძველი ლაზიკა” <br /> მდ. ყუბანის რაიონი რომ ოდიდგან კოლხეთის გავლენის სფეროს წარმოადგენდა,ეს ტრადიცია გრძელდებოდა აბხაზეთის (სამეგრელოს) სამეფოს შექმნისშემდგომაც მე–XVII საუკუნემდე. <br /> (ი.ჯავახიშვილი ტ. III გვ. 328), “ბარბაროს სიტყვებით განთითქოსისე გამოდის, რომ სამეგრელოს მთავრის სამფლობელო კავკასიონის ქედამდის აღწევდა. ის ამტკიცებს, რომ ჩრდილოეთით საბედიანოს ჩერქეზეთის მთაგრეხილი საზღრავდა.” <br /> (გ.გოგია) “1559 წელსდ.ჰომემისმიერ შედგენილ შავიზღვის რუკაზე სამეგრელო სჩრდილო საზღვარი მთავრდება იქ, სადაცმდ. ყუბანიერთვი შავზღვას”. <br /> (თ.ბერიძე) “ცნობილი ევროპელლი მეცნიერი და მოგზაური გერბენშტეინიორ ჯერ იმყოფებოდა რუსეთში XVI საუკუნის დასაწყისში. მა ნ დაგვიტოვა რუსეთისადმი მეზობელი ქვეყნების აღწერა, სადაც ვკითხულობთ: “ყუბანისიქით არის მინგრელია”. ასევე რუსულ იისტორიოგრაფიისათვის სახელწოდება “აბხაზი” ნიშნავდამხოლოდ “მეგრელს” <br /> მე–XVI საუკუნის სამეგრელოს სამავროსისეთისაერთაშორისო ავტორიტეტი გაჩნდა კიდევ, რომ (ი.ტაბაღუა) “ლაიოშტარდი (XVI ს.) წერს, რომ უნგრელების მიზანი იყო მეგრელების და ჩერქეზების დახმარებით თურქეთის ბატონობისაგან უნგრეთისგანთავისუფლება”. <br /> როგორც ვიცით, მდ. ყუბანი (ნიკოფსია) იყო აბხაზეთის (სამეგრელოს) სამეფოს ჩრდილო–დასავლეთი საზღვარი და ისევე როგორც სომხური ისტორიოგრაფიისათვის სახელწოდება “აფხაზი”–სქვეშ მხოლოდ და მხოლოდ “მეგრელი” იგულისხმებოდა, ჩვენი ჩრდილომეზობლებისათვის აბხაზეთის სამეფოსამეგრელოსწარმოადგენდა და ამდენად მათთვის ყუბანის სამხრეთით სამეგრელო იყო, მიუხედავად იმისა, რომ ყუბანის სამხრეთით დიდიხანია (I საუკუნიდან) ადიღეული ტომებიიყო ჩამოსახლებული. <br /> სამეგრელოს (აბხაზეთის) სამეფოს სამხრეთ–დასავლეთით საზღვარი ტრაპეზუნტის მხარეს მოიცავდა, ასევე ისტორიის გარკვეულ ეტაბზე. <br /> (პ.ინგოროყვა) “ანდრია მოციქულისმიმოსვლათა მოსახსენებლის ქართულივერსიაში, რომელიც ეფთიმე მთაწმინდელს (958–1065წ.წ) ეკუთვნის, ტრაპიზონის მხარეს ეწოდება “სოფელი (ქუეყანა) მეგრელთა”.... აკათისტოს საკითხავისქართულ ვერსიაში, რომელიც გიორგი მთაწმინდელს (1009–1065 წ.წ.) ეკუთვნის, ტრაპიზონის მხარეს ასევე ეწოდება – ქუეყანასამეგრელოისა”. <br /> ... მე XVII საუკუნეში ეცგონიოტრადიციულად სამეგრელოს სამხრეთ საზღვრად ითვლებოდა “ევლიაჩუბელიც სამეგრელოს სამხრეთსა ზღვრადგონიო სასახელებს: ლაზები მდინარე ჭოროხით სამეგრელომდე აღწევენ, რადგანაცგონიო სამეგრელოს მისადგომზეა”. მოგზაურსგონიოდან 100 მილისდა შორებითმდებარე სამეგრელოს ხუთინავსადგურიგემითერთდრე–ღამეში გაუვლია და ისემიუღწევიამდინარე რიონამდე, ამდენადევლი ა სგურიის მიწა ზეფეხიარ დაუდგამს.. სამეგრელოს ფარგლებში გურიის მოთავსება ჩვენს წყაროთმცოდნეობაში ახსნილია, ერთიმხრივ, იმ ტრადიციით, რომლითაც მთელი დასავლეთ საქართველო იწოდებოდა ეგრისად. მეორე მხრივიმ ფაქტიც, რომ “სამეგრელოს ფართომნიშნელობა XVII – საუკუნეში რეალობად რჩებოდა”. <br /> ჩვენს მიერმოძიებული მასალების შეჯერებით შეგვიძლია განვაცხადოთ: აღმოსავლეთ შავი ზღვისპირეთის ტერიტორია შემოსაზღვრული ჩრდილოეთით დიოსკურია–სებასტოპოლის (სოხუმი), სამხრეთით აფსაროსი (გონიო) და აღმოსავლეთით ლიხის ქედი იყოდა არისისტორიულისამეგრელო, ახალი წელთაღრიცხვის I საუკუნიდან დღემდე. გეოგრაფიულად ისტორიული სამეგრელო მოიცავსმდ. ჭოროხის შუადა ქვემოწელს. კოდორისქვემოწელს. სამეგრელო იყოფა შემდეგ ისტორიული მხარეებად: ოდიში, (მოიცავ სასევე ისტ. აფშილეთს) საჭყონდიდო (სენაკი, მარტვილი, აბაშა), გურია, აჭარა, კლარჯეთი, ტაო. <br /> სამეგრელოს ტერიტორიის ჩვენს მიერშემოვასაზღვრულ სივრცეს დროის სხვადასხვა მონაკვეთებშიეწოდებოდა: კოლხეთი, ზანარეთი, ლაზიკა, სამეგრელო, აბხაზეთი, იმერეთი... <br /> გამომდინარე აგათიასქოლასტიკოსის ლაზთაცნობილი დახასიათებიდანდ სხვა ისტორიული წყაროთა მონაცემებით, სამეგრელოს მეზობლებს შორის ყველაზე ვრცელიტერიტორია ეპყრა და შესაბამისად ყველაზე მრავალრიცხოვანი ტომიც გახლავთ. დღესაც საქართველოსმოსახლეობის უდიდესუმრავლესობას მეგრული ან მეგრულთან დაკავშირებული გვარების მატარებელნი შეადგენენ. განსხვავება ამათ შორის ის არის, რომ უმცირესმა ნაწილმა იცის თავისი გვაროვნობის წარმომავლობა, ხოლო უმრავლესობას ამაზე წარმოდგენაც არა აქვს და ჩვენ შევეცადოთ, ჩვენი შესაძლებლობების ფარგლებში, ნათელი მოეფინოთ ანისტორესიის ანუ ისტორიის არცოდნის ასეთი ფორმით გამოვლინებას." <br /><br /> ჯუმბერ კაკულია https://colchis.ucoz.org/news/2012-09-26-24 ოდორია https://colchis.ucoz.org/news/2012-09-26-24 Tue, 25 Sep 2012 20:44:58 GMT ,მეგრული ზმნები საოცარი უნიკალურობით და უნივერსალობით რომ გამოირჩევა და ამავე დროს, მეგრულ ენას უზარმაზარი ლექსიკური მარაგი, რომ გააჩნია, ეს განპირობებულია იმით, რომ ეს ენა მოდის ძალიან შორეული ათასწლეულებიდან. თიხის ფირფიტებზე წერია, რომ ძველ წელთაღრიცხვამდე. სამიათას ასოთხმოცდათორმეტ წელს მეფე ანმარემ, სადაც მდინარე პურუნანს ერთვის მდინარე ზაბი, დედამიწის ცენტრად დააფუძნა კოლხა. ან– მარეს სურდა ცის კიბით ღმერთთან ასულიყო. ებრაელებმა ანმარეს უწოდეს ნიმროდი. ეს ებრაულ ენაზე ნიშნავს მეამბოხეს. ძალაუფლების მოყვარემ სომეხთა მეფემ არამემ ღალატით მოკლა ან–მარე. ამის შესახებ მასალები გამოქვეყნებული აქვს ნათელა ფოფხაძეს. კოლხა მოხსენიებულია ბიბლიაში და ასევე ყურანშიც. ამ ხალხის განსახლება ვრცელ ტერიტორიას მოიცავდა. ამ დროს კოლხურ ცივილიზაციას ინტენსიური სოციალ– ეკონომიკური, პოლიტიკური და კულტურული კავშირი ჰქონდა უძველესი დროიდანვე მეზობელი ქვეყნების ხალხებთან. მეტალურგიის შემოღება, ნაოსნობა, კოლხური ფულის მოჭრა ენობრივი აზროვნების მაღალ დონეზე მიუთითებს. ტერიტორიულად საუკუნეთა მანძილზე მცირდე... ,მეგრული ზმნები საოცარი უნიკალურობით და უნივერსალობით რომ გამოირჩევა და ამავე დროს, მეგრულ ენას უზარმაზარი ლექსიკური მარაგი, რომ გააჩნია, ეს განპირობებულია იმით, რომ ეს ენა მოდის ძალიან შორეული ათასწლეულებიდან. თიხის ფირფიტებზე წერია, რომ ძველ წელთაღრიცხვამდე. სამიათას ასოთხმოცდათორმეტ წელს მეფე ანმარემ, სადაც მდინარე პურუნანს ერთვის მდინარე ზაბი, დედამიწის ცენტრად დააფუძნა კოლხა. ან– მარეს სურდა ცის კიბით ღმერთთან ასულიყო. ებრაელებმა ანმარეს უწოდეს ნიმროდი. ეს ებრაულ ენაზე ნიშნავს მეამბოხეს. ძალაუფლების მოყვარემ სომეხთა მეფემ არამემ ღალატით მოკლა ან–მარე. ამის შესახებ მასალები გამოქვეყნებული აქვს ნათელა ფოფხაძეს. კოლხა მოხსენიებულია ბიბლიაში და ასევე ყურანშიც. ამ ხალხის განსახლება ვრცელ ტერიტორიას მოიცავდა. ამ დროს კოლხურ ცივილიზაციას ინტენსიური სოციალ– ეკონომიკური, პოლიტიკური და კულტურული კავშირი ჰქონდა უძველესი დროიდანვე მეზობელი ქვეყნების ხალხებთან. მეტალურგიის შემოღება, ნაოსნობა, კოლხური ფულის მოჭრა ენობრივი აზროვნების მაღალ დონეზე მიუთითებს. ტერიტორიულად საუკუნეთა მანძილზე მცირდებოდა მეგრული ენის გავრცელების არეალი. წაგვართვეს სოჭი– ტუაფსეს რეგიონი, დავკარგეთ აფხაზეთი. მეგრული ენის გავრცელების არეალი ძალიან შემცირდა მაშინ, როდესაც წინათ ჰერაკლიაში ჭანები ცხოვრობდნენ, კონსტანტინოპოლიდან რაღაც ასოცი კილომეტრის დაშორებით, მდინარე ყუბანის შესართავამდე მავრაჯიხამდე აღწევდა მეგრელთა ქვეყანა. ტუაფსეს წურწუხე ერქვა, რაც მეგრულ ენაზე ტალახიან მიწას ნიშნავს. პეტრე პირველის დროს რუსეთის ისტორიის მაამდ წოდებული ცნობილი ისტორიკოსი ვ ტატიშჩევი აღნიშნავს, რომ რუსეთს სამხრეთით სამეგრელო ესაზღვრებაო. რუსეთის იმპერატრიცა ეკატერინე მეორის დავალებით 1793 წელს შესრულებულ რუქაზე საზღვარი სამხრეთით სამეგრელოს აღნიშვნით გადის." <br /><br /> მურთაზ ჯანჯღავა https://colchis.ucoz.org/news/2012-09-25-23 ოდორია https://colchis.ucoz.org/news/2012-09-25-23 Tue, 25 Sep 2012 13:44:59 GMT